خبر اسیدپاشی به چند خانم در اصفهان این روزها بسیار داغ و گفتگوها بر سر آن زیاد است. از بیان بدیهیات که شامل وحشتناک بودن و غیر انسانی بودن این عمل است اگر بگذریم، مشاهده های محدود من از شبکه های اجتماعی این نکته را به ذهنم متباتر کرد که جامعه ی آنلاین این داستان اسیدپاشی را بیشتر یک درد مطلقا زنانه می پندارد و کسی از تاثیرات کوتاه و یا بلند مدت آن بر جامعه ی مردان صحبتی نمی کند.
بگذارید با چند مشاهده شروع کنم. اول آنکه کمتر دیدم که مردی در مجموعه ی شبکه ی اجتماعی خودم مطلبی را در مورد این واقعه ی اسیدپاشی به اشتراک بگذارد، مگر آنکه آن مطلب از لحاظ احساسی و زبانی به شدت هرچه تمام تر در محکومیت این عمل و یا بد و بیراه گفتن به بانیان آن، به زعم گوینده، باشد. این کار البته الزاما کار بدی نیست ولی خوب، کمبود تحلیل درست در این باره تا اندازه ای احساس می شود. دوم آنکه حداقل در مجموعه ی اطرافم هیچ ندیدم که کسی، اعم از مرد و یا زن، به توهین هایی که به عموم مردها در خلل محکومیت اسیدپاشی می شود عکس العملی نشان بدهد.
تاکید می کنم که آگاه هستم که مشاهداتم محدود است و جای یک مطالعه ی جامع، خالی است ولی اگر فرض کنیم که این مشاهدات، نمایانگر وضعیت جامعه ی ما است می توانیم استدلال پیش رو را داشته باشیم. [یادآوری می کنم که تمام عبارات در این نوشته نسبی است، یعنی همه چیز، چیز تر می شود.]
اول: زن های هر جامعه، موجودیت جدایی از مردهای جامعه نیستند (و بالعکس) و قوت و ضعف این دو گروه عمیقا بر همدیگر تاثیر خواهد گذاشت. حداقلش این است که زنان یک جامعه مادران و خواهران و همسران و دوستان و همکاران و دختران مردان این جامعه هستند و بر کیفیت زندگی ایشان تاثیر مستقیم و عمیق دارند. عدم امنیت زنان آن جامعه چه در کوتاه مدت و از آن شدیدتر در بلند مدت، بر زندگی مردان جامعه موثر است. این عدم امنیت و فشار در بلند مدت تبدیل به " خشمی " در زنان آن جامعه می شود که علاوه بر کاهش کیفبت زندگی زنان، خشک و تر و خوب و بد مردان آن جامعه را یکسان می سوزاند. تاثیر دیگر چنین خشمی در جامعه ی زنان این است که مردان آن جامعه را در یک دوراهی قرار می دهد که در مقابله با جامعه ی خشمگین زنان، یا مجبورند که مظلوم باشند و یا اینکه ظالم، به نحوی که انگار حالت وسطی وجود ندارد. این وضعیت، تشکیل یک حلقه ی منفی می دهد که مجال بیشتری برای رشد مردان ظالم فراهم می کند. همین پروسه می تواند که برای زنان جامعه در برخورد با مردان خشمگین به وجود بیاید. این خشم و خشونت می تواند به مثل ایدز! از مردی به زنی و از زنی به مردی، نسل به نسل و تا وقتی که عامدانه متوقف نشود، پیش برود.
به زعم من، مهمترین عاملی که می تواند از رشد این حلقه ی خشم و لج در بین مردان و زنان جلوگیری کند و آن را متوقف سازد، " آگاهی" از وجود این حلقه است. من، مرد نوعی، اگر آگاه باشم که به طور مثال، ترساندن و " شوخی" احمقانه با یک خانم جوان با پاشیدن آب به او در این روزها، چه تاثیر مخرب غیر مستقیمی بر خود من و عزیزانم و جامعه ی من می گذارد، مسلم است که در جمع های مردانه هم حتی به شوخی کردن در این باره حساس خواهم بود و مسلم که اصل رفتار را هم برنمی تابم. من، زن نوعی، اگر بدانم که نسبت دادن یک رفتار بیمارگونه به جنس " مرد" و ابراز نفرت عمومی به مردها، منجر به تنبیه روانی ناعادلانه مردانی می شود که از چنین رفتارهایی بیزارند و این ظلم، آن مردهایی را هم که در لبه ی بین " خوب" و " بد" قرار دارند به سمت بد حلقه سوق می دهد و آن نفرت را به سمت خود من بازمیگرداند، مسلم است که چنین نمی کنم و با ابرازهایی از این دست مخالفت می کنم. از این دست، بهترین راه برای مقابله با این پدیده این است که تمام افراد یک جامعه ببینند که ظلم ایشان و همجنسان ایشان بر انسان های جنس مخالف چه تاثیری بر زندگی خود ایشان و جامعه ی دور و برشان می گذارند و چه طور این ظلم، به مثل سوراخ کردن کشتی که حامل تمام اعضای جامعه است، منجر به آسیب همه ی افراد، اعم از زن و مرد می شود.
به زعم من، مهمترین عاملی که می تواند از رشد این حلقه ی خشم و لج در بین مردان و زنان جلوگیری کند و آن را متوقف سازد، " آگاهی" از وجود این حلقه است. من، مرد نوعی، اگر آگاه باشم که به طور مثال، ترساندن و " شوخی" احمقانه با یک خانم جوان با پاشیدن آب به او در این روزها، چه تاثیر مخرب غیر مستقیمی بر خود من و عزیزانم و جامعه ی من می گذارد، مسلم است که در جمع های مردانه هم حتی به شوخی کردن در این باره حساس خواهم بود و مسلم که اصل رفتار را هم برنمی تابم. من، زن نوعی، اگر بدانم که نسبت دادن یک رفتار بیمارگونه به جنس " مرد" و ابراز نفرت عمومی به مردها، منجر به تنبیه روانی ناعادلانه مردانی می شود که از چنین رفتارهایی بیزارند و این ظلم، آن مردهایی را هم که در لبه ی بین " خوب" و " بد" قرار دارند به سمت بد حلقه سوق می دهد و آن نفرت را به سمت خود من بازمیگرداند، مسلم است که چنین نمی کنم و با ابرازهایی از این دست مخالفت می کنم. از این دست، بهترین راه برای مقابله با این پدیده این است که تمام افراد یک جامعه ببینند که ظلم ایشان و همجنسان ایشان بر انسان های جنس مخالف چه تاثیری بر زندگی خود ایشان و جامعه ی دور و برشان می گذارند و چه طور این ظلم، به مثل سوراخ کردن کشتی که حامل تمام اعضای جامعه است، منجر به آسیب همه ی افراد، اعم از زن و مرد می شود.
دوم: گسترش دادن استنباط " انسانی" از داستان اسیدپاشی و داستان های مشابه، در تقابل با استنباط " زنانه"، این فرصت را برای مردان هم به وجود می آورد که بتوانند خود را در این داستان سهیم، ذی نفع/ضرر و از این رو، مسیول بدانند. وقتی به این چشم به داستان نگاه کنیم که ظلمی اتفاق افتاده است و " انسانی" مورد ظلم واقع شده، شنونده و گوینده کمتر به جلد " خودی/غیر خودی" فرو می رود و بیشتر اساس ظلم داستان را می بیند که در حقیقت پایه ی تمام مباحث فمینیستی است. " ظلمی" اتفاق افتاده است ، این ظلم تمام افراد جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد، و باید از آن به مانند هر ظلم دیگر جلوگیری کرد. در مقام مقایسه؛ پدیده ای مانند انتخابات های اخیر در ایران را از این جهت مشاهده کنید که چگونه تلقی صاحب اثر و ذی نفع/ضرر بودن تمام افراد جامعه، اعم از زن و مرد، به حرکت آن جامعه به سمت آگاهی و بهبود در بلند مدت کمک می کند.
نکته ی دیگر هم این است که ترویج برداشت " انسانی" از این واقعه و داستان های مشابه به فراگیر شدن درک بهتر از چرایی " بد بودن ظلم به زنان" در بین عموم مردان کمک می کند. مگرنه اینکه هدف از این همه گفتگو و ابراز در مورد حقوق زنان، تلاش برای افزایش آگاهی در جامعه و علی الخصوص در جامعه ی مردان است؟ اگر که این گفتگوها " ذات" مخاطبان مرد را از ابتدا محکوم کند و هر مرد را بالنفسه مسیول وقوع این حوادث بداند، چگونه ممکن است این نقض غرض، آگاهی و همدلی مخاطب را به دست بیاورد؟
خلاصه ی عرض، مردان خوب هستند، زنان خوب هم هستند، مردان بد هستند، زنان بد هم هستند. آن چه مهم است این نیست که کدام یک از بدترها، بیشتر بدترند، آنچه مهم است این است که خوب ها همدیگر را تقویت کنند و با هم همکاری و هم دلی کنند، انصاف را رعایت کنند، درد هم را بفهمند و به همدیگر اجازه ی هم دردی بدهند و با همدیگر " آگاهی" عمومی را افزایش بدهند. در غیر این صورت، آب را به آسیاب بدها خواهند ریخت. این اسیدِ خشم آور و عقده ساز، اگر که به دقت تمیز نشود، در مسیر تمیز شدنش و در بلند مدت، مردها و زن ها را با هم می سوزاند.
پی نوشت: شاهد اجرای حکم قصاص اسیدپاشی در ملا عام نباشیم بلند صلوات ...
پی نوشت: شاهد اجرای حکم قصاص اسیدپاشی در ملا عام نباشیم بلند صلوات ...
No comments:
Post a Comment