آخوند را کسی تعریف کنیم که یک حرف را به هزار شیوه ی ممکن تکرار می کند و الزاما برای حرفش اثباتی ندارد و حرفش در بهترین حالت ممکن است " میک سنس" کند. با این تعریف، من به شخصه اخوندکی هستم.
داشتم فکر می کردم، و حضور کلامی عزیزی هم کاتالیزور این بحث شد، که چرا اینقدر درگیری با مفاهیم دارم. مثلا سر همین " سکوت" یا که " مشاهده " یا غیره. به مثل اینهایی که طرفدار وحشتناک یک تیم هستند و از کف پا تا به سرشان رنگ آن تیم است، و فکر و ذکر و خواب و بیداری شان فلان تیم است، هرجای زندگی من پا بگذاریم، اثری از آثار این فکر کردن و فلسفه/شیوه/منطقی که در لحظه بدان نزدیکم مشاهده می شود. افراد دیگری هم همین طور هستند. چرا این طور است؟ چرا تنها فرق من با آن طرفدار فوتبال، که شاید به قدری به دیده حقارت هم به او نگاه کنم، فقط "موضوع" و " ورودی" است ولی الگوریتم همان است؟
در خودم که نگاه می کنم دو چیز ثابت مانده است
اول: مهربانی است. من مهربانی دیده ام و به همین دلیل مهربانی می کنم ( چون گویی که از انتخاب من خارج است و من برای رسیدن به اش، تغییری نکرده ام) آن را برای خودم فضیلتی نمی دانم. به قول دیگر، من رحم دارم و رحم ام بر فلسفه ام می چربد. با تشکر از افرادی که در کودکی دور و بر من بودند.
دوم: درگیری شدید شخصی با یک طرز فکر در لحظه. تقریبا در تمام زندگی ی بزرگسالانه ام ( مثلا بگو بعد از 16 سالگی) همیشه مفتون " چیزی"بوده ام. از درگیر فیزیک و کنکور بودن بگیر تا دین و تاریخ و آدم و الان هم، روانشناسی و دقیق تر بخواهم بگویم: سکوت و تماشا.
تمام این دوران های مفتونی هم از یک الگوی( پترن) مشخصی تبعیت می کردند. ابتدا با تردید می آیند و فقط " جالب" ند بعد مسایل به ظاهر حل نشدنی را حل می کنند و به اوج می رسیدند و من همه چیز را از دید آنها می بینم و تمام فکر و ذکرم آن است و هرکس که از آن بی خبر است، من بر خودم فرض می دانم که اگر دوست دارد این مطالب را به او منتقل کنم. بعدتر اما، رشد بهبود زندگی که ناشی از آن دانستن بود آرام آرام کند می شود. سوال ها/دردهایی که نمی توانند از این مفتون بودن به پاسخی/مرهمی/درمانی برسند، به مثل جزیره هایی که در پس سیل-آب بیرون می مانند، هویدا می شوند. آرام آرام انگار " ایمان"م را به ایشان از دست می دهم، انگار دیگر نمی توانند آن لذت سابق را بدهند. به مثل بتی که باید شکستش، می شکنمش. بعدتر اما به صلح با او برمیگردم. انگار خوبش را و دوستی اش را نگه می دارم ولی " ایمان" و مفتون بودن را با خودم می برم تا بعدتر درجای دیگری مستقر کنم.
( بماند که من در لحظه فکر می کنم که تمام آن شیدایی های سابق از جنس مرهم بودند و این سکوت-تماشا از جنس درمان. نمی دانم آن وقتی که در مورد، مثلا، تاریخ می خوانم ازم همین سوال را می کردند چه جوابی می دادم. آیا آن وقت تاریخ هم به نظرم از جنس " درمان " بود؟ نمی دانم. )
درگیری الانم خیلی با این که همیشه این دوران مفتون-شیدایی را می گذرانم نیست. این منم. این مدل " غرق شدن و سپس آنگاه به ساحل رسیدن" را در دوستان دیگری هم دیده ام. بد هم نیست. راه بهتری هم نمی شناسم. تا غرق نشوم انگار عمق قضیه را نمی بینم، ضعف های داستان را هم نخواهم دید. ولی خوب، به غیر این چند سوال دیگر از خودم دارم:
1: چه می شود که من انگار " باید" در چیزی غرق شوم. نمی شود چیزی خوب باشد و در ساحل ش راه رفت؟
2: چرا انگار همیشه باید " چیزی " باشد. همیشه باید انگار فکرو فلسفه ای، کسی، هدفی، وجود داشته باشد. انگار این سگ درون باید همیشه بازی بکند. بقیه هم می گویند " خوب است الان سر خودت را به درس و کار گرم کن". چرا نمی شود که هیچ " چیز" ی نباشد؟ نه فکری نه فلسفه ای نه هدفی نه الزامی کسی و نه دردی. یک زمانی از کتاب خواندن فارغ التحصیل شدم، آیا نمی شود که روزی از " چیز " فارغ التحصیل بشوم؟
3: آیا چاقو دسته اش را می برد؟ آیا می شود که با هر یک از این " چیزها" حدود و قصور توانایی ادراک و آرامش آن چیز را شناخت ؟ آیا معقول است که بت را که شکستم تبر را بر دوش بت بزرگ بگذارم؟
4: ترس، در میانه ی این همه قافیه ی ناجور، کجا فرود می آید؟
5: من، که تکه پاره ام، که هر بخشی از خودم را وامدار یکی از این " چیزها" هستم، مستقل ازاین چیزها، کی ام؟
6: این اخری دانستن ش فایده خاصی برای من ندارد ولی خوب، از روی کنجکاوی: این همه آدم که عادی زندگی میکنند، دقیقا چه کار می کنند؟ " چیز" دارند؟ " چیز " شان کجایشان، کجای زندگی شان، است؟