Monday, March 23, 2015

بی نیاز از بهانه

این روزها گاهی اوقات فکر می کنم به چه کسی میخواهم به بهانه ی عید زنگ بزنم وتبریک بگویم. به غیر از4-5 تا، شامل والدین و خواهرم که تماسشان گرفتم و آن چند نفری که حضوری دیدم، به کس دیگری ذهنم قد نمی دهد. 


بی ربط در ادامه:
اینجا که نشسته ام در این قهوه خانه، آقایی میان سال جلویم نشسته است. لباس ش معمولی است، یک ژاکت بارانی معمولی، یک شلوار معمولی، یک کفش کوه معمولی.  قهوه اش  را بر روی یک دستمال گذاشته بر روی میز گرد کوچک کنار دست. جلد عینکش هم در همان حوالی است،و یک کیسه پلاستیک حاوی چند تکه سیب هم همین طور.  تکه های سیب را  با دست راست از درون پاکت پلاستیکی در می آورد ودر حالی که  با انگشتان دست چپ ش زیر خط ها را شلخته دنبال می کند، با حضور سیب می خورد. صورتش را، معلوم است که، امروز صبح تراشیده. داشتم زیر چشمی نگاهش می کردم که آرام بلند شد، ته قهوه اش را خورد، پیرهن شنبه یکشنبه شده اش رو کمی صاف کرد،  کتاب و کیفش را برداشت، میان سالانه لبخند محوی زد و میان سالانه قدم برداشت و رفت. 

پارگی و تعمیر

پایم را باز کردند، به استخوان رسیدند و بعد دوختند. این زخم سه هفته بعد بسته شد و 6 هفته بعد خوب شد، هرچند جایی ازش باقی مانده است. من می دانستم که این فرآیند در زندگی هست لکن این قدر از نزدیک شاید تجربه نکرده بودمش. این پاره شدن و تعمیر شدن را در روانشناسی rapture and repair می نامند.

نمی خواهم که روده درازی کنم که فلان است و بسیار است. می دانم که تقریبا همه به نحوی یا تجربه اش کرده اند و یا از بیرون تماشایش کرده اند. امیدوارم که روزی از درون هم تماشایش کنند. به هر حال، حرف زدن ازش فایده ای ندارد. همین قدر که بدانیم که این یک " فرآیند " است، تکرار شونده است، بخشی از حیات است، کافی است. 

دلم نمی آید اما که این را نگویم. به جایی از فرآیند که می رسی انگار می توانی " انتخاب" کنی که آیا می خواهی که " خوب " بشوی یا نه؟ و اگر بگویی اره، به یک مرحله جلوتر می روی و کمی درد کمتر می شود. با این حال، نه گفتن هم به نظر آن قدر کار بدی نیست. بستگی به آمادگی آدم دارد. من هم آره گفته ام و هم نه و قانون بزرگ و جامع و مانع و یا حتی نصف و نیمه ای ندارم که بگویم کجا باید گفت اره و کجا باید گفت نه. شاید همان " به دل گوش کردن" قانونش باشد و این تناقض بزرگی است. آدم انگار به این غم جدایی هم، به مثل آخرین ترکش های آن حس عزیز، دل می بندند. انگار می ترسد که ناقص باشد که از یک جدایی دیگر دل گیر نیست. یا که اصلا به شرایط جدا شدگی و حتی به دردش عادت می کند. نمی دانم، شاید گاهی بشود این عادت را هم تماشا کرد.

Defying faith.

" I like to think I am not a vindictive person and a basic tenet of my faith is forgiveness. The most harm that Eliot Spitzer has done to me is I am defying my faith and I can't forgive him. and I should but I can't."

Client 9, the rise and fall of Eliot Spitzer. 

Friday, March 20, 2015

من و کوزه و جن ها و سال نو

به سنت ساعت 5 صبح امسال:

سالی که گذشت برای من سال عظیمی بود. تکان های عجیب درش واقع شد. سال های قبل هم کم تکانه نداشتند لکن اما امسال. 

دیشب در جایی بودیم که ذکر بود. نمی دانم اثر آن بود یا چه، که ساعت 9 شب تمام نگرانی هایم انگار در مه رفتند و خواب عمیقی رفتم. امروز صبح 4:30 با تکان هایی دایمی اما بیدار شدم. چرا؟ این تکان ها از چیست؟ نمی دانم. 

کمی که نگاه کردم تکه هایی از دلم را دیدم که یتیم واقع شده اند. آن تکه ها که به آن حوادث متصل بودند و در گذار آن حوادث انگار خواهی و نخواهی دچار بحران هویت شده بودند. از آن من هستند یا از آنِ آن حادثه؟ گاهی با خودم فکر می کنم آن آقایی که سالها محافظ می*رحسی*ن مو*سوی بود، بعد از این حوادث چه می کند؟ هویت خودش را چه می دارد ؟ کدام طرف می رود؟ آن تکه های دل من چنین هستند.

امروز سرم را در فضای دلم بردم و آن تکه ها را که می لرزیدند نگاه کردم. این ها بچه های من هستند، تکه های عشق های پاره پاره ی من، تکه های من.... تکه ای از خودم بود که رنگ و بوی خاطره ها داشت، رنگ و بوی دیگری داشت، رنگ و بوی خون داشت. در دست گرفتمش و آرام نگاهش کردم. لرزشش که کمتر شد و انگار که اعتمادش کمی برگشت، بی اختیار انگار به هم سلام کردیم، انگار کن که کسی را بعد از هزار سال دیده ام. وقتی که " سال نوی تو هم مبارک" را گفتم، انگار که رها شد. 

مگر آنکه آدم ازعمق بپرهیزد، مگر نه از حبس شدن روح در تار و پود این کوزه های حیات گریزی نیست. گل از من است و روح، از آن یک خاطره، یک مکان، یا که یک فرد. گاه به گاه آن روح های پر طراوت، کمی بعد از جن چروکیده ای که از آب در می آیند.  به هر نحو؛ داستان این است که آن روح مهربان در جان کوزه می رود و بنابراین تا وقتی که اثری از تار و پود آن کوزه هست، بویی آن روح مهربان یا که جن چروک خورده مهمان کوزه هم است. ما در طول زمان می رویم و هی کوزه می سازیم و هی کوزه می سازیم و هی کوزه می سازیم. هر از چندی هم یکی از آن کوزه های پر روح بر کمر آدم می شکند و تکه هایش در هزار پستوی روح پراکنده می شوند. هرچه کوزه سنگین تر از روح، شکستن و پراکندنش شدیدتر. بعدش دیگر آن کوزه نیست ولی اما بو و تکه هایش هست. آرام آرام با گذر زمان آن ترکش های جن زده خردتر می شود و تکه هایش کوچک و کوچک تر می شود. ترکش ها مرتب نسوج روح آدم را می خراشند و خون می اندازند ولکن خودشان هم کم کم ساب می روند و پودر می شوند. ذره های آن جن اما همچنان باقی است. 

گاهی در خواب آدم دست روحش را بر فضای خاطرش می کشد و سرانگشتان احساس به تکه ی از آن سفال می خورد . ناگهان تمام درد و بهت شکست آن کوزه بر کمرش دوباره زنده می شود. بیدار می شود و چند دقیقه ای می گذرد تا به حال عادی برگردد. در بیداری هم گاهی خودآگاه و گاهی ناخود، چنین می شود. هربار، آدم یاد می گیرد که آرام تر و سریع تر به حال عادی برگردد و خودش را از محاصره ی آن جن چروکیده رها کند، ضرب اولیه ی خاطره شکست آن کوزه اما هیچ وقت کم نمی شود. 

امروز صبح یادم آمد که آن کوزه ها را من از گِل خودم و برای اقامت آن روح دیگر ساخته بودم. روح، جن شد و کوزه را شکست لکن اما گِل از آن من است. این خرده کوزه ها از خاک دل من هستند. در خاطرم آمد که می خواهم که هرچه بشود دلم، دل پاره هایم، را جمع کنم و همه با هم یک پارچه به دیدار بهار بروم.

در سال جدید هم خوشی ها و ناخوشی خواهد بود و من می خواهم که در حضور تمام اینها هرچه که بتوانم یک پارچه خودم باشم. 

ساعت 5 و خرده ای صبح است. صدای من را شانه شده، حمام رفته، با لباس نو، از حوالی این لنگرگاه می شنوید. 

Thursday, March 19, 2015

مشاهده

صبح که بلند می شوم، اگر بخواهم به اسم رژیم غذایی چیزی نخورم، روحم شروع می کند به ناراحت بودن و بدنم هم حتی اگر راحت باشد، شروع می کند به اذیت شدن. لکن اما اگر بگویم " امروز روزه ام" داستان از بیخ و بن عوض می شود. تغییر اسم این داستان کلا عکس العمل روح و بدنم را عوض می کند. حتی اگر بدنم اذیت باشد، روحم تا اندازه ای آرامش می کند. 

سرعت تغییر عکس العمل ها در حد 5 دقیقه است. نمی دانم دلیلیش چیست. 

" این جور" کنار هم بودن

به قول دوستی: هر بار که ایران می روم، کلی عوض شده ام. هر بار فکر می کنم این شاید آخرین باری باشد که بتوانیم این جور کنار هم باشیم.

Monday, March 9, 2015

پاکی و ناپاکی مطلق و نسبی

این صحبت آقای ملکیان، در فلسفه و حکمت و اخلاق ی همگرای خاورمیانه ای که به حول نقطه ی " مطلق" می گردد و همه چیز را جزیی جدا شده از " آن" می شمارد، قدم بزرگی رو به جلو است. در شرق دور اما حکمت، عین بودن است، اخلاق هم عین آگاهی است. آنها از بیخ نقطه ندارند، خوب و بد ندارند. همه چیز در بهترین حالتش فقط هست.  

در  حکمت شرق میانه، پاکی  و ناپاکی " مطلق و نسبی" زیر سوال است. در شرق دور، " پاکی و ناپاکی" مطلق و نسبی زیر سوال است.  

Sunday, March 8, 2015

تلخک حنجره طلایی

شخصیت محبوب این روزهایم این مرد است. مدت ها بود که به نظرم چنین هماهنگی غریبی بین عناصر و جزییات یک " اثر " ندیده بودم. از تناقض بین صورت سپید و لب های سیاهش بگیر تا لباسی که اکثر سفید است و گاه سیاه، از آن آرایش غریبش و قطره های از قرمز که بر پیشانی و صورتش نشسته است.  از آن چراغی و چمدانی که به دست می گیرد و وارد صحنه می شود تا آنکه دربسیاری ویدیو ها و حتی اجراهای زنده اش" ورود" و " خروج" ش بخشی از اجرا ست. از صورت بی احساس آن دو خواننده ی که در بسیاری از آهنگ هایش همراهش هستند و بعدا فهمیدم که هر کدامشان برای خودش کسی است، انتخاب شعرهایش، تغییرات جزیی که در متن شعر می دهد، عمق صدایش، حال ایستادنش، صورتش، صورتش، صورتش.

دلم برایش می سوزد. از سر و کله زدنش با آدمها حس عجیبی می گیرم. صبر می کند، حتی اگر ملت سر و صدا کنند. اگر مسخره اش کنند ناراحت می شود ولی یک قدم بیشتر عقب نمی گذارد.  غریبه است. انگار سفید نیست، بی رنگ است. ملت که می بینندش، می خندند. هاله لویا خواندش را می بینم احساس می کنم اگر لیونارد کوهن می خواست خودش باشد، کت و شلوارش را در بیاورد، بی کله و بی حجاب باشد، به مثل این می خواندش.

این پست یک پایان درست و حسابی برای به پایان رسیدن ندارد.


Friday, March 6, 2015

هنرمندان درام در گیر

اسم این هنرهای " دراماتیک" را حتما شنیده اید؟ الان که فکرش را بکنیم تنها عنصری از هنرهای دراماتیک که ما، حداقل در محیط ایران می شناسیم تیاتر بود. از حق نگذریم آن تیاترهای خیابانی هم در جاهایی در تهران بودند. 

با این، اگر که خوب نگاه کنیم آن رفیقمان که گاه و بیگاه و بی حساب می زنند زیر آواز، یا آن رفیق دیگر که مسخره بازی در می آورد و همه را می خنداند، آن یک که قصه خوب می گوید، آن دیگری که ادا خوب در می آورد، آن کسی که جوری می رقصد که همه خنده شان می گیرد، این خواننده هاس فرانسوی که آهنگ را بیشتر از آنکه با دهانشان بخوانند با چشم شان می خوانند، تمام آن هایی که به نحوی " دلقک" یا " ژوکر" هستند، اینها هنرمندان "دراماتیک" هستند، اینها در کژ و کاو زندگی مانده اند. این ها با این دلقک بازی شان، دارند این درامای زندگی را بهتر بیان می کنند، بهتر می خورانند، بهتر هضم می کنند.




Wednesday, March 4, 2015

تناسخ

نبضی جهنده بود
از ترس گذر و به عشق گذار کرد
به مقام دل

زندگی در استکان

در سرم برایت
هم گل دارم، هم گاو، هم زبان
نبات دلم هم فدای ترکیب ت.