Monday, September 8, 2014

غیرت

از جمله مسایل " کلاسیک " یک رابطه هست. در یک رفتار کاملا مدرن رفتاری کاملا غیر قابل قبول است و در یک رفتار سنتی رفتاری تحسین شده و در هر جایی غیر از این دو سر، تا اندازه ای نامشخص. برای کسانی مثل من که جایشان را دقیقا در این بازه نمی دانند و انگار هر چیزی را باید از اول و به شخصه بشناسند و تنظیم کنند، مطلب سختی برای گفتگو و یا حتی مشاهده است. در این نوشته شاید که فقط تعدادی نکته بگوییم و بشنویم:

1: زن و مرد ندارد. در هر دو جنس دیده می شود. من آماری از اینکه در چه شرایطی در چه جنسی بیشتر می شود و یا در هر جنس به شکل چه رفتارهایی پدید می آید ندارم ولی همین قدر که در هر دو جنس هست می شود از آن به عنوان پدیده ای انسانی یاد کرد. 

2: حداقل به این دلیل که به امور رابطه ای- جنسی مربوط می شود، می شود که حدس زد معمولا ریشه اش در روان آدم ها عمیق است و به همین دلیل ریشه یابی اش، علی الخصوص به شکل عمومی شده و توسط یک فرد دیگر، کاری غیر ممکن است. 

3: یک رفتار انسانی است  و نه الزاما و کلا خوب است و نه الزاما و کلا بد. من مصرا فکر می کنم که اصل احساسش باید به عنوان یک حس انسانی و طبیعی و قابل قبول پذیرفته بشود و بدون قضاوت فردی و یا اجتماعی، مشاهده بشود، شناخته بشود و مورد گفتگو قرار بگیرد. به قول دیگر، این نه خود احساس غیرت، بلکه شناخت و رفتاری که از آن منتج می شود می تواند ختم به خیر بشود یا که ختم به شر. این جور هم می شود گفت که شاید شناخت آن به خود صاحب حس شناخت بهتری از شرایطی که در آن است بدهد و ابراز درست و خوب و مکالمه ی درست درباره اش به مجموعه ی رابطه شناخت بهتری از مجموعه می دهد. 

4: یک مشاهده ی جالب اینکه در جامعه ی این طرف از غیرت به عنوان "jealousy" یا "حسادت" یاد می شود! حسادت در فرهنگ و مجموعه ی اخلاق سنتی ما کاملا مذموم است. حالا نمی دانم از این حرف به این نتیجه برسیم که هرچند حسادت را هم باید به عنوان یک حس بشری دید و شناخت، حسادت هم حسی نه الزاما خوب و نه الزاما بد است، یا که به این نتیجه برسیم که غیرت به مانند حسادت حس نادرستی است. من به شخصه می توانم شباهت های زیاد ولکن تفاوت های نسبتا بنیادی در این دو حس ببینم. حسادت حسی کاملا درونی و مستقل از رفتار بیرونی سایرین است. در حالی که غیرت اینجور نیست و می تواند رفتاری باشد که متاثر ازرفتار و افکار هر دو نفر باشد.

5: بعضی از احساسات، یا بهتر بگویم حد انتهایی از بعضی از احساسات، هستند که در حکم زنگ خطر و یا ترمز اضطراری هستند. غیرت هم همین جور است. 

[این گفتار ناقص است و به مرور کامل می شود.]





2 comments:

  1. من باهات موافقم که نمیشه همینطوری حکم صادر کرد که لزونا خوب یا بده ولی منوجه منظورت از اینکه غیرت یک رفتار انسانی است٬ نمی شم. یعنی اینکه مختص انسانهاست؟ جنگ خیلی از حیوونا هم تا جایی که من میدونم به خاطر ماده هاشونه و اینکه نرها از ورود نرهای دیگه به قلمروشون جلوگیری می کنن و از این کارا. البته اینم هم باز چیزی رو تایید نمی کنه که غیرت خوبه یا بد. صرفا شفاف سازی کن درباره رفتار انسانی

    ReplyDelete
  2. محمد حسین ، با حرفت موافقم. منظورم جدا کردن انسان ها از حیوانات نیست. منظورم ، خلاصه اش، اینه که یه اخلاق بد یا خوب نیست، بلکه یک حسی است که جز طبیعت آدم هست.

    ReplyDelete