از عشق اگر بازگشتن کاملی متصور نیست، از مرگ بازگشتی ممکن نیست. خوب که نگاه می کنم مرگ جذاب ترین بخش زندگی است.
به حوالی تولدم که می رسد، حالم کمی عجیب می شود. تا مدت ها نمی دانستم، چرا، فقط آن چند روز گوشه کناری مخفی می شدم، به حال خودم. امسال پیش آمد که در آن ایام کمی در احوالات خودم نگاه کنم، دیدم که انگار این روز می خواهد بیشتر از هر چیز این نکته را حالی ام کند که من روزی به دنیا آمده ام، یعنی قبلترش نبوده ام، یعنی این دنیا مستقل از من بوده است، یعنی این دنیا مستقل از من خواهد بود، یعنی یک روز من از این دنیا می روم. نزدیک شدن به این درک که این دنیا مستقل از من خواهد بود ترس دارد.
نشستم در این مدت، به بزرگداشت مشاهده ی این ترس، چند مستند در مورد "مرگ" دیدم. اولی، از زندانی در ایالتی جنوبی بود که زندانیان حبس ابدی زیاد دارد و تعداد قابل توجهی در زندان از دنیا می روند. بخشی در زندان داشتند که تمرکزش برای مراقب از زندانیان با حال وخیم بود و زندانیان جوان، بعد از گذراندن دوره ی کوتاه آموزشی، به عنوان داوطلب مراقبت از این زندانیان بیمار را به عهده می گرفتند.
دیدن داستان آن زندانیان مریض، عجیب بود ولی همراه شدن با آن جوانان محکوم به مرگ در زندان، عجیب تر. ترکیب فوق العاده ای از مرگ و زندگی داشتند، ناباورشان می شد، افتاده و فروتن می شدند، مهربان می شدند.
مستند دیگری در مورد " مرگ با شرف" یا death with dignity، بود، همان قانونی که به بیماران ناعلاج این امکان را می دهد که این گزینه را داشته باشند که با دارویی سمی، مرگ خودخواسته داشته باشند. برای آنها دیگر داستان در لحظه مردن نبود، همیشه می توانستند یک روز یا چند روز دیگر زنده بمانند ولی اما درد زندگی ماندن برایشان زیاد بود. در ماه های آخر سفرهای نرفته را می رفتند، در روزهای آخر وسایل شان را به دوستانشان هدیه می دادند و جاهای رفته را برای بار آخر زیارت می کردند، در دقایق آخر عزیزانشان را بغل می کردند و می بوسیدند، و در لحظه های آخر، قبل از از هوش رفتن، از نرمی و زیبایی مرگ زمزمه می کردند.
انگار تند شده ی زندگی بود، همه می دانیم که یک روز می میریم و در عین حال مجبور نیستیم امروز بمیریم. همه درد زنده ماندن را می کشیم. با این حال، این بیماران برتری بر حال ما زنده مانان داشتند و آن این بود که جز برای بردن آن لذت های ناب، زنده نمی ماندند. درد شان و ددلاین شان آن قدر جدی بود که جز برای لذت بردن از تک تک لحظاتشان، صرفه ای برای زنده ماندن نبود و همین، زندگی شان را خوب و بی استرس می کرد.
صفر و یک نیست اما من فکر می کنم ایراد این عمرهای ما این است که نه آن قدر کوتاه است که ما در هر لحظه، کوتاهی ش جلوی چشم مان باشد و در نتیجه به لحظه لحظه اش واقف ببریم، و نه بی نهایت است که با خیال راحت مصروف به غم و غصه و گندش بکنیم و همیشه فرصت جبران داشته باشیم. با این حال، این " فهمیدن " این واقعیت، که مرگ مان نزدیک است، به زندگی شاید که معنا بدهد. من فکر می کنم اگر که برای خودمان حق خودکشی قایل باشیم، زندگی لذت بخش تر و جذاب تری را تجربه می کنیم چون حس می کنیم که " مجبور" به زندگی نیستیم و حتی اگر ما از این گزینه ی خودکشی استفاده نکنیم، خود مرگ به سراغ مان می آید. من فکر می کنم که خوب است که مرگ را در زندگی مان داشته باشیم و با آن برخورد کنیم. با حضور وسیع مرگ، زندگی مان به نحوی واقعی اوج می گیرد.
به حوالی تولدم که می رسد، حالم کمی عجیب می شود. تا مدت ها نمی دانستم، چرا، فقط آن چند روز گوشه کناری مخفی می شدم، به حال خودم. امسال پیش آمد که در آن ایام کمی در احوالات خودم نگاه کنم، دیدم که انگار این روز می خواهد بیشتر از هر چیز این نکته را حالی ام کند که من روزی به دنیا آمده ام، یعنی قبلترش نبوده ام، یعنی این دنیا مستقل از من بوده است، یعنی این دنیا مستقل از من خواهد بود، یعنی یک روز من از این دنیا می روم. نزدیک شدن به این درک که این دنیا مستقل از من خواهد بود ترس دارد.
نشستم در این مدت، به بزرگداشت مشاهده ی این ترس، چند مستند در مورد "مرگ" دیدم. اولی، از زندانی در ایالتی جنوبی بود که زندانیان حبس ابدی زیاد دارد و تعداد قابل توجهی در زندان از دنیا می روند. بخشی در زندان داشتند که تمرکزش برای مراقب از زندانیان با حال وخیم بود و زندانیان جوان، بعد از گذراندن دوره ی کوتاه آموزشی، به عنوان داوطلب مراقبت از این زندانیان بیمار را به عهده می گرفتند.
دیدن داستان آن زندانیان مریض، عجیب بود ولی همراه شدن با آن جوانان محکوم به مرگ در زندان، عجیب تر. ترکیب فوق العاده ای از مرگ و زندگی داشتند، ناباورشان می شد، افتاده و فروتن می شدند، مهربان می شدند.
مستند دیگری در مورد " مرگ با شرف" یا death with dignity، بود، همان قانونی که به بیماران ناعلاج این امکان را می دهد که این گزینه را داشته باشند که با دارویی سمی، مرگ خودخواسته داشته باشند. برای آنها دیگر داستان در لحظه مردن نبود، همیشه می توانستند یک روز یا چند روز دیگر زنده بمانند ولی اما درد زندگی ماندن برایشان زیاد بود. در ماه های آخر سفرهای نرفته را می رفتند، در روزهای آخر وسایل شان را به دوستانشان هدیه می دادند و جاهای رفته را برای بار آخر زیارت می کردند، در دقایق آخر عزیزانشان را بغل می کردند و می بوسیدند، و در لحظه های آخر، قبل از از هوش رفتن، از نرمی و زیبایی مرگ زمزمه می کردند.
انگار تند شده ی زندگی بود، همه می دانیم که یک روز می میریم و در عین حال مجبور نیستیم امروز بمیریم. همه درد زنده ماندن را می کشیم. با این حال، این بیماران برتری بر حال ما زنده مانان داشتند و آن این بود که جز برای بردن آن لذت های ناب، زنده نمی ماندند. درد شان و ددلاین شان آن قدر جدی بود که جز برای لذت بردن از تک تک لحظاتشان، صرفه ای برای زنده ماندن نبود و همین، زندگی شان را خوب و بی استرس می کرد.
صفر و یک نیست اما من فکر می کنم ایراد این عمرهای ما این است که نه آن قدر کوتاه است که ما در هر لحظه، کوتاهی ش جلوی چشم مان باشد و در نتیجه به لحظه لحظه اش واقف ببریم، و نه بی نهایت است که با خیال راحت مصروف به غم و غصه و گندش بکنیم و همیشه فرصت جبران داشته باشیم. با این حال، این " فهمیدن " این واقعیت، که مرگ مان نزدیک است، به زندگی شاید که معنا بدهد. من فکر می کنم اگر که برای خودمان حق خودکشی قایل باشیم، زندگی لذت بخش تر و جذاب تری را تجربه می کنیم چون حس می کنیم که " مجبور" به زندگی نیستیم و حتی اگر ما از این گزینه ی خودکشی استفاده نکنیم، خود مرگ به سراغ مان می آید. من فکر می کنم که خوب است که مرگ را در زندگی مان داشته باشیم و با آن برخورد کنیم. با حضور وسیع مرگ، زندگی مان به نحوی واقعی اوج می گیرد.
No comments:
Post a Comment