Saturday, December 6, 2014

ریشه دادن مکرر

جایی همین طرفای این لنگرگاه فکر می کنم حرفش را زدیم که " ریشه دادن" در یک مکان، بیشتر خلق فرهنگی-اجتماعی است تا بخشی از فطرت انسانی. به این معنی که بعضی اقوام از روی عادت مهاجران بهتری هستند و بعضی دیگر از روی عادت ساکنین بهتری. همین می شوند که وقتی یک دسته از یک هر کدام از این گروه ها به رفتار گروه دیگر روی می آورد، نمی داند چه گونه باشد و برای همین زندگی اش سخت می شود. مثال یک طرفش همان تجربه ی عشایری است که در زمان رضاشاه به زور شهرنشین و روستانشینان کردند، به قولی " تخته قاپو" شدند و بسیاری شان، به مانند پدر محمد بهمن بیگی نویسنده ی بخارای من ایل من، دچار افسردگی شدید شدند و زندگی شان تباه شد. مثال سمت دیگرش، ماهایی هستیم که از شهر و دیار خودمان مهاجرت کرده ایم آمده ایم به کشور غریب. ماهایی که عادت به صاحب خانه بودن داشته ایم و اینجا شده ایم مهمان. همه اش از این نالانیم که این خانه چه زیباست ولی خانه ی من نیست. 

از آن عجیب ترش این است که شاید به دلایل اقتصادی و کار و غیره، در این ینگه دنیا هم خود آمریکایی هایشان و هم مهاجرها زیاد مهاجرت می کنند. دانشجوها که کاراموزی می روند و فارغ می شوند و از پسا دکترایی به پسا دکترای دیگر می روند و در کنار همه ی اینها خانه و شهر عوض می کنند. شاغلینش هم، علی الخصوص آنهایی که به دنبال ترقی کاری و مالی هستند، زیاد این کار را می کنند. این ناپایداری، اینکه نمی دانی چقدر اینجا هستی، باعث می شود سعی کنی به هیچ چیز دل نبندی. بگذری. نه به رفیق ها، نه به خانه ای که درش هستی، نه به این آب و هوا، نه به این عادت های ساده ی روزمره به مثل قهوه گرفتن از فلان قهوه خانه. دل نمی بندی که درد نکشی. بسیار خوب و منطقی، به شیوه ای طبیعی، یاد می گیری چه جور از جور و درد فاصله  بگیری.

من اما فکر می کنم من چه بخواهم و چه نخواهم از خیل همان " ساکنین" بهترم. من از آن نوع هستم که دلم می خواهد ریشه بدهم. درست است که اگر دلم در جایی ریشه نکند، به وقت کندن و رفتن درد کمتری خواهم داشت، با این حال فکر می کنم که این جور زندگی کردن لطف چندانی ندارد. به وقت رفتن هر چقدر از آن ریشه ها را شد در چمدان می کنیم و بقیه اش در خاک آن خانه و آن شهر و آن قلب ها باقی می ماند و جدایی از آن ریشه ها صد البته که درد دارد. با این حال من فکر می کنم این " متصل بودن" به آن درد جدایی می ارزد. 

وقتی آدم دلش برای چیزی تنگ است، معمولا معنی اش این است که حداقل وقتی چیزی داشته است. وقتی چیزی را بداریم تا اخر عمر ریشه های آن چیز هم در ما باقی می ماند، به مثل مزه ی خوب غذای لذیذی که حتی اگر نباشد، شعور چشایی ما را گسترش داده است و اثرش برجاست. دلتنگی، هرچند سخت باشد، نشانه ی خوبی است. به هوای تعدیلش، نباید از ریشه مایه گذاشت. 

سحرها ریشه می کنیم،  روزها برگ می آوریم، غروب ها از ریشه کنده می شویم، شب ها دل تنگی می کشیم و در خواب از داخل دوباره جوانه می زنیم. این جور ما می توانیم، تمام، زندگی کنیم...هر روز و هر روز و هر روز.

No comments:

Post a Comment