Tuesday, August 9, 2016

در روزهای اخر تابستان

تعارف ندارد، این جا که هستم جای سختی است. هیچ با احوال آدم هایش هم صدا نمی شوم. آن قلیلی که بالم به بالشان خورده است، یا قصد رفتن و پشت سر را نگاه نکردن دارند و یا که در خودشان قلعه ی بزرگی ساخته اند، انقدر که من از دیدن قطر در و دیوارش از در زدن هم بی خیال شده ام. بی-خیال، یعنی کسی که خیال ندارد.

این شرح حال این روزهای من است. دقیق و درست هم هست. چیزی اش، چیز مهمی ش اما کم است، " چهارچوب" ش دیده نشده و یا گفته نشده. چهارچوبش این است: من بسیار زنده ام. تازه انگار دارم با این هوش سرشارم!، که در این جمله به عنوان فحش استفاده شده، چیزهایی را می بینم و می فهمم. دارم احساس می کنم که گذرایی زندگی و ناپایداری ش را بیشتر می دانم و می فهمم.

اوبونتو


" می دانم که خیلی وقت است که حرف نمی زنیم اما اینقدرها هم سکوت نیست. جای شما خالی نباشد، هر شب با در و دیوار و دل و پنجره، ذکر خیر شما می رود فقط نمی دانم که چرا تنها کسی که تا انتهای بحث تاب می آورد، خودمم. بقیه زود از حال می روند. دیشب تب هم آمد، تب که یاد شما می گوید، در و دیوار و پنجره و سنجاب ها و راسوها و یاس همسایه و خلیج همه خوب گوش می کنند. دیشب دست و پایم که به در و دیوار می خورد، همه شان از شدت دلتنگی یخ کرده بودند. من اما الحمدولله، گرم و نرم بودم. گرم و سخت.
دیشب باد می گفت بدش را بگویید بلکه بیاید روی زمین، برگردد. زور زدیم، کمی چرک و درد بیرون آمد اما اتفاق بیشتری نیافتاد. کمی تب مان کم شد. خوابیدیم، بلند شدیم، سر کار رفتیم. بعدش که تب دوباره آمد؛ داشتم فکر می کردم که چقدر وقت است که دوره ات کرده ایم؟ چقدر وقت است که تو حرف نمی زنی؟ یک ساعت؟ دو ساعت؟ یک ماه ؟ دو ماه ؟ شش ماه؟ بیشتر؟ نمی دانم... با در و دیوار و دل و پنجره خیلی وقت است که دوره ات کرده ایم، خیلی وقت است که حرف نمی زنیم. "

یادداشت های کیماگری در بلمونت- آلفونسو اریک

Thursday, July 14, 2016

شرح حال

این روزها، که این درس بی صاحاب تمام شده، افتاده ام به کار و راه و نوشتن. کارش که هیچ، راهش به تماشا می گذرد و نوشته ها، از جمله همین بیچاره که نازاییده محکوم است، به پستو می روند. به حضرت ابوی که می گفتند چه خبر؟ می فرمود: قایل عرض نیست".

خلقت عجیبی است این منطقه ی خلیج، بی اریا. انگار پیچ زمانش را پیچانده اند روی درجه ی "ته دیگ قهوه ای پر رنگ". موج آدم هایش از خودم می ترسانندم. رها کردم زندگی را "به امید کرانه ای که ندارم". آشنایان قدیم را که دیده ام، قلبم لرزیده است. انگار ترجیح می دادم که دلتنگ شان بمانم. به پیش رفقایی که اهل کار خیرند بودم، عرض شد که بین رشد و سرطان فرق فلسفی چندانی نیست. این اهل خلیج چیزشان عالی است، همه عالِم، همه ورزشگار 6 بسته ای و دونده و دوچرخه سوار، همه وقت شان را " مفید" می گذرانند، با تجربه و صاحب نظر در استارت آپ و اهل کتاب و " چند وجهی"و غیره ...  و لکن ناراضی ند. نمی دانم چرا، بوی زندگی نمی دهند. یاد نفرین زی زی گولو به آن مهمان های ناخوانده می افتم که دعا کرد هرچه بخورند سیر نشوند. این همه زیبایی هست، شهر خوبی است. باد خوبی دارد. به که می توانم بگویم که شهرمان غروب دارد و اقیانوس؟ اینجا میوه هایش مزه میوه های ایران را می دهد، خاکش بوی خاک های ایران را و آدم هایش هم بوی گازوییل های ایران را. آدم کم ش را، نمی دانم چرا، دوست دارد. این وسط، آدم قدر واحه ها را که هیچ، قدر سراب ها را هم می داند. با این تفاوت که می دانی، اصرار هیچ فایده ندارد. سراب را باید که در افق نگه داری. خیابان ها و  افق های " زان فغان زیست کوه" بسیار قشنگ است.

صبح، از خانه که بیرون می زنم، در راه می نشینم با جمشیدم این حرف ها را می زنیم. 

Sunday, July 3, 2016

کیمیاگر تمام فلزی

از "سیگارهای بعد از فراغت"م تماشای انیمه یا کارتون های ژاپنی است. من هیچ وقت کارتون-بین تیر نبودم و نیستم اما این چیز دیگری است. این روزها سوزن مبارکم گیر کرده است روی " کیمیاگر تمام فلزی". کل داستان، انگار بگو که کسی پیدا شده که زبان بخشی از "خیال های معنادار" را می فهمد و بازگو می کند. انگار کسی هست که زیر یا بالای پوسته ی این زندگی را با من تماشا می کند و نقاشی اش می کند. همه ی این توصیفات را گفتم که مثلا کلمه ی " فلسفه" را به کار نبرم.

برای مثال از معرفت قصه، در چند اپیزود قبلی یک " هِمانکولی" یا " انسان نمای بی مرگ و با توانایی های شگرف" را معرفی کرد که هیکلش به قدر غول است، هیچ تیری به وجودش اثر نمی کند، تا اینجایی که من دیده ام آزار مستقیم ش به کسی نمی رسد، هرچند برای خدمت رسانی به " بدها" ی داستان طراحی شده است. زیرِ زمین حرکت می کند و تونل می کند. آن قدرها متوجه وجود دیگران نیست، به حال خودش مشغول کندن است، هر بار زیر لب می گوید: چه رنج عظیمی such a massive burden
برای توضیح بیشتر این را بخوانید

خیال در سیسالگی

حرف زدن از خیال در جمع سی ساله ها کار خر است. اینجا اینقدر آدم ها بزرگ شده اند که هرچیزی که خط-کش-سر-خود نباشد و در دست نیاید را یا برای بچه ها می دانند و یا برای پیرها. به قول حضرت خر، در شهر قصه که به صنف خراطی با چوب مشغول بودند، : " هرجا می ری پلاسکو، هرجا می ری ملامین".

فکر می کنند که اگر " خر" نباشند، آدم می شوند...

Thursday, June 23, 2016

چهارم قصه: اصالت


شاید چند سال است که دلم می خواهد ،چیزی برای خودم بنویسم، در مورد "اصالت". اینکه چی است، از کجا می آید، چرا خوب است، و قص علی هذا. چالش حقیر دو چیز است، اول اینکه همین شخص شخیص بنده حدود 10 سال پیش با اینکه " خوبی و بدی" از ریشه ای می آید به شدت مخالف بودم. حضرت سعدی، که آن وقت ها از مرشیدین بنده بود، هرجایی که " تربیت نا اهل را چون گردکان بر گنبد است" و " عاقبت گرگ زاده گرگ شود" می کرد، رگ غیرت حقیر ور می قلنبید که این افکار بورژووایی و اشراف زادگی چیست و هرکس از هرجا که باشد با انتخاب هایش و نیت ش به آنجایی که اختیار کند می رسد. از بد روزگار یا شاید هم که از خوب روزگار است  چند سالی می شود که شروع به شکر خوردن  کرده ام از آن فکر قدیمم. هر چی می گذرد نه فقط اختیار در نظرم کم رنگ تر می شود، که ریشه پر رنگ تر و پر رنگ تر می شود. انگار آدم ها، و خودم، جز آن چیزی که از ژنتیک طبیعی و ژنتیک اجتماعی و خانوادگی به دست آورده ایم چیز قابل عرض دیگری نداریم. به همین منوال است که انگار خوب و بد اختیاری هم هرچه باشد، در مفهوم اصیل بودن برمیگردد، اینکه اختیار کنیم که " اصیل" باشیم. 

اینکه هرچه می گذرد این اصیل بودن هم برایم " محسوس تر" می شود و هم سخت تر در تعریف. هزار مثال و قاعده برای " بی اصالتی" دارم، ولی از جمع تعاریف بی اصالتی، اصالت در نمی آید. شناخت اصالت انگار به مثل "در چشم منی و دیدن ت نتوانم" شده. خلاصه ی آن مختصری که به دستم هست این جمله ی قاصره ی حکیمه است که " هر گ_ی هست باش ولی خودت باش" حالا لام و ها یش به عهده ی ذایقه ی شریف و اصیل شما :)

سوم اینکه، شده ام مثل پیرمردها که یاد پنیر سه چارک دو عباسی می کنند و حسرت می خورند. نمی دانم من کجا جا مانده ام از جمع. قدیم تر ها آدم ها لااقلش در خلوت سی صورت و چل جامه و صد دیوار نبودند. در چشمان کسی که نگاه می کردی، دگمه ی شرم طرف تکان می خورد، یا خودش می شد و یا که سر پایین می انداخت. شده ام به مثل اصحاب کهف، در شهر نگاه می کنم و دیوارهایی می بینم که هیچ وقت نبودند. از خاک است؟ از سن است؟ از احوال آدم های دور و بر است؟ از شاخ های این دیو مهاجرت است؟ نمی دانم. شده ام به مثل دخترک این فیلم spirited away،با آن جن بی صورت سیاه پوش دوست ترم تا با ادم های دور و برم. ترسم این است که اسمم را فراموش کنم. 

Wednesday, June 1, 2016

به قول اصفهانی ها: ناقلوسی

جایی است در میانه ی گلو که برآمده است، حلق حیوان مذبوح را از آنجا می برند. در آدمی اما اشک را که رها کنید، به آنجا می رسد، زمانی مکث می کند، و از آنجا بر زمین می افتد.