Sunday, September 21, 2014

آن چه در خود و دیگران می بینیم

خیلی عجیب و غریب ند تمام این چیزهای که در دیگران می بینی و بدیهی است و همان را دیگران در آدم می بینند ولی برای " خود"  اصلا بدیهی نیست. دوستی برایم می گوید که زندگی بدون عشق برایش خیلی سخت است. می گویم درست ولی ببین این " عشق" کدام چاله را پر می کرده که الان، خالی بودن آن چاله، اینقدر سخت است. می گوید از آینده می ترسد و اینکه هیچ برنامه ای ندارد و هیچ کس نیست و همه خانواده دارند و او تنهاست. با اعتقاد فراوان، انگار که به عینه می بینم، برایش توضیح می دهم که اولا " آینده" وجود ندارد و هیچ وقت هم وجود نخواهد داشت و تنها حال است که هست. دوم هیچ مقایسه ای نمی شود کرد، بعضی در این سن ما بیمار می شوند و از بین می روند، بعضی به دست داعش نابود می شوند، بعضی افسردگی می گیرند، بعضی به خاطر بچه هایشان خودشان را در یک رابطه ی ناسالم می بینند ولی نمی توانند انگار که کاری کنند، هزار شکل و شیوه دارد. اصلا معلوم نیست که چه کسی در چه شرایطی می تواند خوشحال تر باشد. مگر خوشحالی هدف نیست؟ . می گوید از آدم ها و رفتار ناسالم شان دل آزرده است؟ این یک بار دیگر با او همدلی می کنم ولی در دلم آرام می گویم: ولی تا چیزی، ترسی، در درون ما نباشد که با آن رفتار نا درست رزونانس کند، هیچ رفتاری اینقدر آزار دهنده نخواهد بود.

همه ی این حرف ها را زدم و همه اش به خودم قابل اطلاق است، ولی اما نمی دانم وقتی همه ی این به ظاهر بدیهیات را می خواهم در مورد خودم ببینم، اینقدر گیج و پر از درد می شوم. فرایند مربوطه چندان منطقی نیست، به حرف زدن نیست، به تکرار هم حتی شاید نباشد. خوب است که این بدیهیات را از بیرون ببینیم و حتما دیدنش از بیرون تاثیراتی دارد، ولی تا وقتی که به زبان " فهم درون" ترجمه نشود، تا وقتی که از درون جذب نشود، دانستن تنهایش فایده ای ندارد.

"فهم درون" ... عجب چیزی گفتم :D

Wednesday, September 17, 2014

رقص درناهای سفید

رفتارهای آدم ها را می شود به چند بخش تقسیم کرد، اولش آن بخشی است که از انسان بودنشان می آید، چیزهایی مثل اخلاق متمدن، دومی دسته ای که از آدمیزاد بودنشان می آید، مثل طمع و حرص و دریدن هم نوع. سومی آن دسته ای است که از " حیوان" بودنشان می آید از قبیل جلب توجه جنس مقابل برای تولید مثل. بعدترش هم دسته ای هستند که متعلق به کلاس " موجود زنده بودن" است، مثل داشتن یک مکانیزم برای تغییر رفتار در مقابله با تغییرات در سیستم. آخری هم دسته ای از خلق ها که از " موجود" بودنشان می آید به مانند تلاش برای بقا و پایداری.

 هرچه در این دسته بندی، خٌلقی عمیق تر باشد، قوی تر است. اتفاقا هرچه قوی تر باشد، نابدیهی تر است و به چشم عقل مان کمتر می آید. این به خاطر این است که در درون مان چنین خلقی بدیهی است. یک موجود فضایی با چشمانی کاملا بی طرف می خواد که بتواند آن خلق های عمیق تر را ببیند.

بعضی وقت ها تماشای رفتار حیوانات این یادآوری را دارد که ما در عین مثلا انسان بودنمان در درونمان حیوانیت قدرتمندی، با تمام نقص ها و زیبایی هایش، داریم.

 مثلا رقص این درناهای سفید را ببینید.

ذن و هنر دود كردن سيگار

روشن شدن عادی نیست. لحظه ای تمرکز می برد, نزدیک شدن شعله و هبوط اول که قوی است و چیزی است بین دمیدن و کشیدن. از آن لحظه به بعدش را، می توان کلیت اش را تصور کرد. اولش است تنها که حتی اگر با سرعت پایین هم تماشا کنی, چیزی از افسون و مستوری اش کم نمی شود. 

دودها، اشکال مختلف، اما خطی درشان است. دود, مستمر است, حتی چکه چکه نیست. می شتابد و برمی خیزد و دوری می گیرد و بر خودش می چرخد. از سویی به سوی دیگری تغییر جهت می دهد و خبر از آتش. دود، مویه می کند. می نشیند و برپا, اوج و از حال می رود. فی الواقع واقف است به ناپیدایی و حضوراش، دود. دود با تمام این احوال, باز هم گیسو فشان و ساکت, مویه می کند. 

خاکستر ها خاطره اند. تلمبار پشت هم, داغ و گرم و خنک و سرد, ما هیچ گاهی نمی یابیم که کدامشان هست, از صورتش ناپیدا. خاکسترها, خمیده اند و بر پشت هم لغزنده. آنها هیج نقشی ندارند جز آنکه حاضرند. آنها اصلا در حال, تاثیری که ما برگیریم ندارند اما دوست داشته می شوند که بمانند. خاطره ها هراز چندی که سنگین می شوند, سنگینی می کنند و در لحظه ای که ما به خواب آتشین می رویم, ناگهان می شکنند و پایین می افتند، مگر انکه بدانسته باشیم که اینجا بودند و جای چیزی خالی است. جای چیزی که خاکستری بود. خاکستر ها می شکنند و فرو می شکنند، دور و یا نزدیک. خاکستر ها گاهی با باد می روند, یا که به. 

آتش اش به انگاره چیز خاصی نیست. جرقه ای است داخل فرورونده, فروشونده, فروگفتار. مستان و خونین قدم بر می دارد. ذره ها که بر قدومش رقص می کنند, آنان که به اتشی بیارزند دود و آنی که نیارزد خاک الوده خاکستر می شود. آتش مرامش اینگونه است از سر در می گیرد.
آتشش نوری دارد که روشنگر نیست. ادعای حضورش اما تا دور دست می رود, نقطه ای که در آفاق روشن است. از بودن که گذشت، هیچ حرف اضافه ای نمی گوید، مگر آنکه خودت حرمت بشکنی و یا که دل ببازی و دستی به حریم اش بیازی که نشان اش از خویش ماندگارترت خواهد کرد. آتش گاهی به داخل می رود و پوست کاغذین برجاست, یک دم کافی است که بیرون بیاید. پوست های کاغذی چیزی از مشتق دود نمی کاهد. کاشف آمد که معلوم نیست پوسته است که اتش را نگه می دارد و یا که آتش است پوسته را. هیچ کدامشان حرمتی قایل نمی آید برای دیگری.

سیگارک که به انتهایش نزدیک است, دلش تنگ است  تا که رحیل. هر لحظه به لبانت آرزو، که بگذار مرا. خط آتش که به خط آبی اش، خمیده نزدیک می شود, خم به ابرویش نمی اید اما مزه اش، هوا می دهد. حرفی برای گفتن و شنیدن ندارد, دودی برای بلند شدن. آرزویش این است که گوشه ای و حالی به حال خویش تا "هقایق" را سوت و کور کند. این دست ما است که رهایش می کند و ما را رها. وقتی که مرد, ما مانده ایم با ماترک صافی گرش که به قصه گویی می نشیند و خاکسترهای دور وبر، و بویی که دیگران می شوند و مزه ای که ما می شنویم و حسرت و آرزویی برای این داستان از سر خط. 


Saturday, September 13, 2014

تکرار

در من هنوز هر شب خورشیدی در غروب دریا لرزان می رقصد
در من هنوز هر صبح بهارِ خسته شکوفه می دهد
در من هنوز هر لحظه از تاکی شراب می چکد
در من خوبی جوانه می زند هنوز هر بار
من تکرار جوانه های یکتا هستم.

Friday, September 12, 2014

properties of being a grown-up

I am sitting in Cellar Grill bar in downtown Seattle enjoying a glass of Alaska amber. Not that the bar is any less than great, yet I am here cause I have to write it down before it slips away.

Coming back from a lunch rendezvous with a friend, I filled up my pipe and lighted in up! Then, there came the common question that occurs to me every time I smoke: " smoking s bad fo yo!". To smoke or not to smoke, that is the question. Let me add that I am not a regular smoker, although I like my pipe and I have been smoking more often lately. For a second, this thought crossed my mind " i m going to smoke for a good few years, I want to be a smoker, that is who I like to be." 

The thought was quite pleasant, in this way that I thought I can decide who I want to be. There is no external definition of good or bad that defines who I am. Such moments, those who have had them know, feel quite liberating. You feel like a grown up, something like " I am a grown up finally". You feel like a grown up who can choose, even if the decision is dumb, but then later you find yourself in the same dungeon of being a kid who has to follow the rules of " good and bad". That is why this impression of " finally! I am a grown up heck yea!" feels almost equally liberating every time you have it, simply because you never quite have it this way. 

A few seconds later, I thought of what would happen to me if I smoke. An awkward slideshow of cancer, loosing limbs, pain, chemo, feeling horrible and so on started marching in my head. Indeed, "There will be consequences man!" moment appeared. I remembered what happened to me after I decided to stay in a rather nasty relationship and help a selfish person whom I thought was my friend. I made that decision based on a similar " this is my decision and I am going to do it because I want to do so" thought process and well, it had its toll on me. ... Hmm ...  I can smoke but there will be consequences... Now what should I do. 
 
I suppose that just now, after seeing this dilemma of " I can do it but there will be consequences" I became a real grown up. See? That " heck yea I can do it" is such a childish naive approach. It is more like my inner child getting a chance to ride me, an old enough man who can do whatever he wants, with no supervision. It is more like " no one is home and I can have a shit load of ice cream and watch telly whole night long" of that kid in home alone movie. It feels like a triumph but is it really? 

I guess the bummer of being a grown up is that yea it is great you can do whatever you want but you better be aware of the consequences. That awareness does not mean that you can not or you should not do it, but well, you must not get surprised and if you do, that is a mistake on your side. 
The equilibrium is that one should not be scarred of the consequences, neither should be too " liberated" by having the choice. Reality is that at the end of the day, joy is joyful and pain hurts and you gotta navigate your butt in this spectrum.

درد دل کنیم که چه بشود

این درد دل پدیده ی عجیبی است. از آن چیزهایی است که " منطقی " نیست، یعنی همین جوری در مورد آدمیزاد فکر کنید که خوب چرا باید بشیند و بدون هدف خاصی از دردهایش برای یک آشنا بگوید، جور در نمی آید. دردل با مشورت فرق دارد یعنی الزاما به معنای گرفتن ایده ی تازه برای حل یک مشکل نیست. برای همین هم هست که آدم بعضی وقت ها فکر می کند درد و غصه ام را تعریف کنم که چه بشود، بی خود و بی جهت یک نفر دیگر را هم ناراحت می کنم. این حرف برای صاحب درد تا اندازه ای قابل درک است ولی همین حرف برای  دوستان طرف درد دل چندان قابل قبول نیست. از آن طرف هم طرف شنونده ی درد دل گاهی ممکن است که از شنیدن حرف های صاحب درد دل خسته بشود، مخصوصا اگر داستان ادامه دار باشد. از یک طرف نمی خواد که این تنها کاری که می تواند برای دوستش بکند را نکند، از طرف دیگر از فرط انرژی منفی مستتر در آن درد دل به ستوه می آید. 

من فکر می کنم دو نکته این وسط گم می شود که اگر مورد توجه قرار بگیرد، این دینامیک خود به خود به تعادل می رسد. اول آنکه طرفین پروسه ی درددل بدانند چه قدر از پروسه برای یافتن " راه حل" و هم فکری است و چقدرش برای اشتراک و هم دلی. من فکر می کنم که حتی گفتگو دو بخش بشود، ابتدا برای یافتن راه حل و هم فکری تلاش کنند و بعدش وقتی آن گفتگو تمام شد، کلام به هم دلی و اشتراک برسد، هدف از درد دل کردن فقط همان درد دل کردن بماند، و دیگر هم با معقولات و استدلال قاطی نشود. اینجور، هم گوینده و هم شنونده می دانند کجا هستند. البته که نمی شود خط مشخصی بین این دو کشید ولی خوب، حداقل این است که وقتی هر دو طرف بدانند کار بیشتری نمی شود کرد یا که جز این اقدامات مشخص کار دیگری نمی شود کرد که محتملا به داستان کمک کند، دیگر با خیال راحت می نشینند و حرف دل می زنند. نکته اینکه این داستان فی الواقع برای شنونده ی درد دل کمک کننده تر است. شاید به نظر نیاید ولی شنیدن و دیدن دوستی که درد دارد بسیار سخت تر از آن چیزی است که به نظر می آید. آدم بی اختیار می خواهد راه حلی بیابد که مشکل دوستش را حل کند. این جستجوی بدون استراحت هم شنونده ی درد دل را بسیار خسته می کند و وی را ناخوداگاه از شنیدن باز می دارد. از طرف دیگر گوینده درد دل هم وقتی مرتب می بیند که شنونده اش فقط به دنبال راه حل در ارتباط با مشکل می گردد و به درد شخصی او انگار که وقع چندانی نمی گذارد، خواهی نخواهی ممکن است کمی دلگیر بشود.

دوم این است که هر کدام از طرفین درد دل، مراقب خودشان باشند. این به طور خاص در مورد شنونده ی درد دل مهم است. اگر قرار است که با دوستی باشید و درد دلش را بشنوید، وقت مشخصی را برای با هم بودن و حرف زدن انتخاب کنید، وقتی که از قبلش کمی به خودتان رسیده باشید، استراحتی کرده باشید، چیزی خورده باشید، اگر اهل مراقبه هستید مراقبه یا عبادتی کرده باشید، حتی افکار و احساسات تان در مورد داستان مورد گفتگو را مرتب کرده باشید. بعد از گفتگو هم تربیتی به کار بگیرید که خستگی آن گفتگو را از تن به در کنید، ورزشی بکنید، دوشی بگیرید، زمانی را به دل داری دادن به خود یا که عبادت یا که مراقبه بگذرانید. اینجور طرف گوینده هم احساس می کند که گفتگویش با شما موجب آزارتان نیست و هم آن غریزه ی درون شما که مسیول مراقب از شماست احساس خطر نمی کند.

آدمی زاد را باید بشناسیم تا خودمان را بشناسیم. برای آدمیزاد درد دل کار می کند. فرقی هم ندارد که شما که باشید، این جور نیست که درد دل برای من کار نمی کند یا می کند. اگر که کار نمی کند این ملزوم افکار شما ست. امکاناتش البته مهم است. ممکن است که آدم، کسی را که دلش بخواهد با او درد دل کند را نداشته باشد. ممکن است رفیقش را مهربان بداند ولی ببیند که این رفیق نمی داند با دردِ دل چه طور برخورد کند. به هر حال، تماشای فرآیند درد دل از لطف خالی نیست، اینکه آدم تماشا کند که دل و روحش در حال درد دل چه طور میشود. البته آخرش هم این هم یک مسکن دیگر است، ولی خوب مسکن اورگانیکی است.




Tuesday, September 9, 2014

شعر

با دوستی دیروز حرف از شعر شد، کمی شعر خواندیم. بعدش کمی دل من درد روحی گرفته بود. کمی که نگاه کردم، دیدم که انگار از شعر هراسی دارم. لذتی که از شعر می برم سودایی ام می کند، از همین یک ذره زمینی که دارم، از این یک نخ واقعیتی که به دان متصلم، رهایم می کند، هوایم می کند. با شعر می شود فیل هوا کرد. 

آن هایی که شعر نمی گیردشان، ابتدا برایشان دلم می سوخت. دروغ چرا، الان شاید بشان رشک ببرم. آن ها همه چیز را واقعیتی تر می بینند. اخرالامر، شعر ِ بی خیال، کلمه است و هرچیز هم تنها و تنها همان جور که هست، هست.