Monday, September 26, 2016


صبح است. سرد است. من، زنده، انسان
در کیسه ی خواب، در پشت دكان

در گیجی صبح یا ظلمت شب
مي لرزم از سر، سرماي باران

چركم، غمینم، بیمار و پيرم
بي خانمان، شهر، مجنون، بيابان

اینجا هياهو ... بي مزه، بي بو
از بس كه آدم... سر در گريبان

با دوستهايم، سگ، سبزه، كفتر
سر مي روم تا پاي خيابان

من ساكن آف-سايد حياتم
داور، سماور، در نون ميدان

گاهي بخندم، از عمق دردم 
از سستي بخت، از سختی جان

یک دست هستم، این سان که هستم
بر شاخه ی راست، سیمرغ دستان

دلسوزتانم، از بس ریا یید
"میس یو" ، "یو لوک شارپ"، " دت واز اِ گوود وان"

بر من نگاهي، كن گاه گاهي
باتري به باتري، انسان به انسان

Monday, September 19, 2016

تکه پاره گی

این سی سالگی یک پارچگی ندارد. شاید که از خصوصیات بزرگ سالی است و عنفوان ظهورش این سی سالگی. هر کس را می بینی تکه ای از جان و جامه ش گیر کرده و جا مانده سر شاخه ای، لب دیواری، بر سر میزان چندم آهنگی، در راستای منظره ای، در لبی، صورتی، دستی، آهی، بوسه ای، لماسی، خاطره ای. 

همه تا حدی در میان جمع ند و جای دیگر. آدم ها انگار قبلا به نظر حلزون بودند، می رفتند و اثری از خویش بر زمان جا می گذاشتند. امروز اما انگار به نظر پاک کن هستند، از جان شان جا می ماند قدری، و گاهی تکه ای قُلوه کن می شود. تا اینجایش زندگی است، قابل قبول است، مگر " من" کم از این کنده شدن ها شکل گرفته ام؟ سخت ش آن جاست که چشم " آدم " به آن تکه ها جا می ماند. چشم " آدم" به " من" قدیم ش باقی می ماند. تقصیر ندارد " آدم"، آن " من"ِ قدیم، آشنا تر است، در طول زمان " آدم" وقت می کند به " من" ش فکر کند و " من" ش را قدری هضم کند. این می شود که " آدم" به " من" قدیم" مانوس تر است، لاجرم به آن " من" و آن تکه هایی که کنده می شود بیشتر دل بسته است تا " من " الان. مشکل از " آدم" نیست، " زندگی" چیز دیر هضمی است. معمولا امروزِ آدم مصروف هضم کردن دیروز است، یا که پریروز، یا که دو سال و نیم پیش تر. 

در سی سالگی همه تکه پاره اند. من نمی دانم چرا، هم نفس غایب دوست ندارم. 

Saturday, September 17, 2016

شیر و لایک

آدم گاهی زیر یک چیزهایی را لایک می زند یا چیزی را به اشتراک می گذارد، به این نشانه که "این حرف حساب را می بینید؟ من هم به سبب اینکه این زیر را لایک می زنم یا به اشتراک می گذارم؛ آدم حسابی هستم." اوایل از این کار و کنندگانش، علی الخصوص وقتی خودم بودم، بدم می آمد. بعد دیدم که خوب، چه ایراد دارد؟ حداقل آدم ها سری به تایید برای آن نوشته یا فیلم یا اثر خوب تکان می دهد و شستی بالا می برند. به مثل آن پیرزنی که خریدار یوسف بود و ریسمان های کم ارزشش را آورد که مثلا با آن همه خریدار پرمایه رقابت کند و البته به این دلش راضی بود که بگویند" او هم خریدار یوسف بوده است"، حالا، در این دنیای شیر تو شیر، همین که عده ای یک حرف حسابی را هم تایید می کنند کفایت می کند.
الان می بینم که ما بالکل عادت کرده ایم به این تایید، به این کله تکان دادن، به اینکه بنشینیم یک گوشه تا کسی حرف خوبی را بزند یا به شکل کتاب بنویسد یا به شکل فیلم بسازد و ما فقط تایید کنیم و یا که آن لذت لحظه ای " شعور" را حس کنیم. هزار فیلم دیده ام، هزار کتاب خوانده ام، هزار نمایشگاه هنری رفته ام، هزار بحث فلان کرده ام، کو فایده اش؟ شده ایم پیرزنی که ریسمان ریسیدن را رها کرده و در بازار می چرخد و فقط دلش به این خوش است که اسمش جز لیست خریداران یوسف هاست. " مخاطب" بودن تنها جایگاه کوچکی است. جایگاه بی خاصیتی است. جایگاه غمگینی است.

Monday, September 12, 2016

پاییز دارد می آید

دارد پاییز می آید. انگار فکر کن که برای شما بهاره ها، اسفند است. نه که بخواهم رو ترش کنم از این همه شلوغی و آفتاب و میوه و رنگ، مزه های گرم و خوش دارند بهار و تابستان. با این حال، برای امثال ما که در دل مان یک جامعه روی زغال فوت می کنند، این رنگ ها زیبا و زیادی گرم است. 

با یک باد آرام شروع می شود پاییز. شما بگیر که لایه ی اول خاک را نرم از رخسار پیاده رو برمی دارد.  بادهای بهار در آسمان می وزند انگار، بادهای پاییزی اما پیاده رو ها خوب بلدند، آدم های توی پیاده رو ها را هم. بعدترش بوی خاک-باران می رسد، همان وقتی است که عطسه ای می آید و خاک از دماغ ما هم بلند می شود. همان حوالی است که پاهای من کمی آرام می شود. همان حوالی است که پهلوی م کمی خنک می شود. همان حوالی است که پایین کمرم با من حرف می زند، برق های آرامی درونش می رود و می آید، پیام های عصبی گیر کرده در ستونم، راست می رود تا حسابمان با خودمان کمی صاف بشود. بعدترش باد تند می آید. قربان عتابش بروم، رو که ترش می کند، به مثل دستان مهربانی که به قوت که خستگی از گرده ی آدم بگیرد. بعدترش بارانم می آید، بعدترش رعدم می آید، بعدترش برقم می آید. بعدترش از آن دورها، بوی برف بر صورتم می نشسند. بیا بر من رها شو، پاییز، بیا بر من آب شو زمستان. زغال خاکستر گرفته ام. 

پاییز دارد می آید، من به مثل شیطان پرست های غریبی که در جامعه خداپرستان گیر کرده اند، ذوق زرد و قرمزی دارم. نه که با بهاره ها سر ناسازگاری م باشد، بسیار زیبا هستند از بیرون. درونم اما پاییز می چسببد. دو سه هفته از این خاک بیشتر باقی نمانده است. سر از این همه هیاهو که رها بشویم، آزاد و رها هستیم، در اوج خدا هستیم. 

Friday, August 26, 2016

اخیرا جایی کسی گفت :" مثل یک مادر" و این فکرها اتفاق افتاد.

جایی خوانده بودم که فرق مغز آدم ها با میمون ها این است که فرانت-کورتایل! ش بزرگ تر است و آزمایش ها نشان داده که این فرات-کورتایل! همچین کار خاصی هم نمی کند و باز ازمایش های دیگری پیشنهاد می دهد که کار فرانت کورتایل، مفهوم سازی است. مفهوم یعنی چی؟ عرض می کنم

بهترین مثال ش این است که ما سیب و موز و گلابی و خیار داریم ولی " میوه" نداریم. میوه می شود مفهوم، یک دسته بندی خیالی که جزییات را حذف می کند تا فهمیدن را راحت کند. یک چیزی مثل x  در معادلات ریاضی. خوبی این مفهوم سازی این است که فهمیدن را راحت می کند. بدش این است که کلی جزییات را حذف می کند. 

من تا مدت خوبی از مفهوم سازی بدم می آمد، یا که حداقل اینجور ادایش را در می آوردم. از اینکه آن جزییات حذف بشوند ناراحت و نگران بودم. آن جزییات خیلی مهم هستند، هنوز هم به این معتقدم. با این حال جدیدا، به اهمیت آن مفهوم سازی و شباهت سازی هم پی برده ام. ما که عمر خضر و نوح نداریم که بنشینیم همه چیز را با جزییات نگاه کنیم، از آن طرف هم زمان در حال حرکت به جلو است... کاری نمی شود کرد. 

آخر همه ی بحث های درگیر دار به اینجا می رسیم: یک محدودیت بیشتر نداریم و آن زمان است، و یک مسیله برای حل کردن بیشتر وجود ندارد و آن زمان بندی است. 

Monday, August 22, 2016

در باب " انتخاب"

1: این مدت، توفیق حاصل بود، که با چند دوست تازه از ایران آمده و جوانتر، وقت بگذرانم. قدر عظیمی خودم را در ایشان جستم و تماشا کردم. آدم باورش نمی شود که آدم ها چقدر به هم شبیه ند و چقدر از هم دور و متفاوت. عجب جمله ی مزخرف و دقیقی است این جمله ی قبلی. هشتگ های این پاراگراف این است: مهاجران تازه از آب گذشته. گیج، جوان، پرامید، ترس، قوی، غربت، سوال.
2: چند سال پیش رفته بودم جلسه ی دفاع دکترای رفیقی، تحقیقش در مورد حرکت شن های زیر دریا در مناطق نزدیک ساحل بود. ما که چیزی از مدل هایش نفهمیدیم، جز اینکه شن های زیر دریا، همین قدر که عمق آب به یکی دو متر برسد، آنقدرها در کوتاه مدت عوض نمی شوند و موجها، آنقدرها تکانشان نمی دهد باد و طوفان، شن های کف را آنقدرها عوض نمی کند. تغییر، سونامی می طلبد. حالا شما آدم را بگیر دریا و آن همه درگیری و روحش را هم بگیر شن های آن زیر. نمی فهمم مهاجرت چقدر طوفان است و چقدرش سونامی. فکرش را بکن، اینقدر زحمت و اینقدر فلان و بسیار، ولی آخرش هیچ فرقی نکند. بلانسبت شما و خانواده ی محترم، آدم گوساله بیاید و گاو زخم خورده برگردد. آدم گاه به گاهی، مثلا سالی یک بار در موسم آگوست/سپتامبر که سالگرد مهاجرتش است، خودش را در آینه می بیند و از خودش می پرسد که: " خوب، حالا اینقدر دنیا را دیدی و درس خواندی و تجربه کسب کردی، چقدر " آدم" شدی؟ چقدر احوال ت بهتر شد؟ " بعدش می ایستد و بر و بر در آینه نگاه می کند و جواب درست و درمانی ندارد. چیزی در این مکالمه ناقص است. جواب نه این است که " بله آدم شدم" نه اینکه " نخیر نشدم". نمی فهمم ایراد از کجاست... سوال انگار ایراد دارد. جایی ش می لنگد.
3: با دوستی دیروز حرف از این بود که "چرا آمریکا؟ چرا جایی که راه پس و پیش ش اینقدر بسته است". عرض من این بود که تصمیمهای آدم ها اینقدرها منطقی نیست و اینقدر ها مشخص نیست. کاری می کنیم و جلو می رویم ولی نمی دانیم عاقبتش چیست. تصمیم ها تا اندازه ای گرفته می شوند و تا اندازه ای اتفاق می افتند. بعدترش، یاد این تکه در این لیلی و مجنون آذری، افتادم که مجنون خودش و اطرافیانش را خطاب می کند که:" ای روح و روان من، ای جسم و جان من، ای خانواده ی من، به این فکر که این عشق برای همه مان خوب است، واردش شدم. ولی چه می دانستم چه می شود؟ چه کار می توانم بکنم؟ دیگر از دست من چه برمی آید.". الغرض که، یاد مهاجرت و طوفان و سونامی و تغییر و روح و روان و همه ی این بحث ها شلوغ و پلوغ که می افتم، احساس می کنم که آنقدرها چیزی دست ما نبود و نیست. که دست و پا نزنیم و همه چیز را آرام تماشا کنیم.

Sunday, August 21, 2016

در ماه آگوست، فصل مهاجرت غاز غلنگ های وحشی

این چند هفته، توفیق حاصل بود، که با چند دوست تازه از ایران آمده و جوانتر، وقت بگذرانم. قدر عظیمی خودم را در ایشان جستم و تماشا کردم. آدم باورش نمی شود که آدم ها چقدر به هم شبیه ند و چقدر از هم دور و متفاوت. عجب جمله ی مزخرف و دقیقی است این جمله ی قبلی.

چند سال پیش رفته بودم دفاع رفیقی، تحقیقش در مورد حرکت شن های زیر دریا در مناطق نزدیک ساحل بود. ما چیزی از مدل هایش نفهمیدیم، جز اینکه شن های زیر دریا، همین قدر که عمق به یکی دو متر برسد، آنقدرها در کوتاه مدت عوض نمی شوند هرچقدر هم روی آب طوفان باشد. بسیار یاد خودمان و این همه مهاجرت افتادم. طوفان، شن های کف را آنقدرها عوض نمی کند، آن تغییر سونامی می طلبد. گاهی دلمان برای خودمان می سوزد.