Saturday, November 15, 2014

یک جرعه ایمان برای درکِ بودن

داشتم با خودم فکر می کردم چقدر اتفاقات در زندگی هست که با برداشت عقلی، intuition، ما جور در نمی آید ولی در عمل، اتفاق می افتد. مثلا مریض شدن ها، اینکه آدم باور نمی کند خودش و یا نزدیکانش مریض بشوند. یا حتی خوب شدن ها، انگار گاهی کسی را آن قدر در بیماری می بینیم که باورمان نمی شود روزی خوب بشود. یا مثال دیگر، همین کندن ها و رفتن ها، آدم انگار باورش نمی شود که واقعا سال هاست در کشور دیگری است، انگار حال درون، همان هوای ایران را با کمی تغییر نگه داشته است و هر بار تعجب می کند که واقعا آیا "این" در حال اتفاق افتادن است ؟ و سال ها شاید طول بکشد که آن ادراک درون این چیزها را درک کند.

از همه سخت ترش، همین " بودن" است. یک لحظه نمی توانیم با خودمان تنها باشیم، مگر خدای نکرده یادمان نیاید که هستیم. این دردِ ادراکِ بودن، یعنی که من الان هستم، روزی بوده که من نبوده ام و روزی خواهد بود که من نباشم، احساس عجیبی است. بودن، به قول سهراب سپهری، بنا به تعریف با تنهایی همراه است. آدم کمی که نسبت به " من" اگاه می شود، انگار به عمیق ترین چاه درونش نگاه می کند، چاهی که به ریشه هایش زیر خاک می رسند، چاهی که هر روز از آن بالا می رود و هر شب کنارش می خوابد، چاهی که یک روز باید از نردبان آن برای همیشه تا اخر، تا خاک، پایین برود. 

غم دارد اما، شکوه غریبی هم درش تنیده شده. فکر انگار از ترس، چیزهایی را برای ما مخفی می کند. انگار این حقایق را کتمان می کند که زندگی راحت تر جلو برود. به طور موقت، احساس خوشی را به آدم می رساند، سر خوشی ناشی از ندانستن. دانستن در ابتدا حال آدم را بد می کند، خیلی بد. در ادامه اما شاید قدری ادراکی از جنس لایه های عمیق تری از عقل، مثلا بگویم ایمان، لازم است که به خودم، نردبانی که از آن به بالا آمده ام و تمام اتفاقات نادری که عقلم باورشان ندارد نگاه کنم. تا ببینم که همان جور که از اساس، بودنِ من عجیب اما واقعی بوده، در مقیاسی کوچک تر تمام اتفاقات به ظاهر غیر قابل باور دیگر هم، عجیب اما واقعی است. این حرف ها سخت تر از آن هستند که عقل، بیچاره، بخواهد دریافت شان کند. ادراکی درونی تر، شاید بگویم: ایمانی تر، لازم است.

به مقیاس برداشت عقلی من، غریب است اما یک روز شاید من در محیطی باشم که کسی را دوست خواهم داشت و داشته خواهم شد، یک روز جاهای ندیده ای از دنیای درون و دنیای بیرونم را می بینم، یک روز شاید واقعا آدم دیگری را به این دنیا می آورم، یک روز واقعا شاید عزیزانم در این دنیا نباشند، یک روز به شناخت و آرامش عمیق خواهم رسید، و یک روز هم...  من نخواهم بود.

جرعه ی ایمان در یک بامداد لطیف در حال تماشای طلوع  آفتاب از بالکن طبقه ی سی ام این ساختمان لازم است که آدم حداقل بخش هایی از کمدی، تراژدی و درام زندگی اش را یک جا و در یک نفس درک کند. 

Friday, November 14, 2014

دور چون با عاشقان افتد، تسلسل بایدش.

صبح، ساعت 6 و خرده ای، نشسته ام پشت به دیوار و به داخل اسکایپ خیره نگاه می کنم. کلاه پشمی قهوه ای روشن رنگی بر سرم هست و تی شرت زرد زردآلویی کهنه ای بر تنم. دل-آشنایی حرف از دیده ها و شنیده های سیر و سفرش می زند. آفتاب از پشت سرم در پنجره در صفحه ی اسکایپ آرام طلوع می کند. خطوط زرد آفتاب و رنگ روشن-قهوه ای کلاه و زردآلویی پیراهن و خرده ریش های طلایی ام هم ساز می شوند و تصویر چروک نرمی را بر صورتم می اندازد. به خودم و دوستم و سفرم نگاه می کنم و به صورتم که انگار در این طلوع، سی سال دیگر "هم" بزرگ شده است، یا که پیر. لبخند نرمی بر صورتم، چشمانم هم آرام، از لپ هایم اما تپش می آید.

 به بهانه ی بخشی از گفتگویم در اسکایپ، بر شانه ی خودم می زنم، آرام در دلم می گویم: به همین منوال، به همین هم-آهنگی، یک بار دیگر "هم" سی ساله خواهم شد.


Sunday, November 9, 2014

آرام

فالگیر گفت به آرامش می رسم 
وقتی که آبجویی را در کنار ببینند 
بال های داغ من

The fortune teller said I'd find peace
when may see a beer within reach
my hot wings.

آرزو

به سلامت نشسته بر کرانه ای
به بالای فهرست آرزوهایم مرضی دارم:
گشادی دریچه قلب. 

Friday, November 7, 2014

در مذمت مهرباني (٢)

من فرض مي كنم كه ما همه موافقيم كه بين مهرباني و ضعف يك همبستگي زماني برقرار است. يعني اكثر آدم ها در زمان هايي كه ضعيف ترند، نسبت به خودشان در ساير زمان ها مهربان ترند. 

اين به اين معنا نيست كه اگر فردي را ديديم كه مهربان است به اين نتيجه برسيم كه از روي ضعف، به مهرباني رسيده است و يا اينكه حتي ذهن مان به سمت مشاهده ي " ضعف" در آن فرد متمايل بشود. اين به اين معناست كه 
١: نكته اي را در مورد بني بشر و كاربرد مهرباني بفهميم. خلاصه اش اين است: ادميزاد اين گونه است كه افزايش ضعف در او به طور طبيعي منجر به افزايش مهرباني مي شود. اين مشاهده به خودي خود، نه خوب است و نه بد، بلكه تنها يك مشاهده است.

٢: هركس مي تواند اين همبستگي بين مهرباني و ضعف در خودش را به صورت يك رابطه ي علّي و معلولي بررسي كند و ببيند آيا مهرباني ش ريشه اي در ضعف دارد يا نه. فرق قضاوت علّي در خود و قضاوت علّي در سايرين اين است كه هركس فقط به نيات و حالات دروني خودش دسترسي دارد. به قول ديگر، روح آدم آنقدر پيچيده است كه بنا به تعريف نمي شود با مشاهده ي رفتار يك فرد به نيات و ريشه ي علّي رفتار وي پي برد. 

در جملات بالا اگر مهرباني را با عشق و ضعف را با ترس جابه جا كنيم، عبارات فوق الذكر درست خواهند بود. حقيقت اين كه من نمي دانم كه آيا مهرباني بدون ضعف و عشق بدون ترس مي تواند كه وجود داشته باشد يا كه خير. بعضي مي گويند مي تواند. حداقلش اين است كه حتي اگر كه باشد، تا با ضعف و ترس به صلح نرسيم، خبري از آن مهر و عشق بي پيرايه نخواهد بود. 





Thursday, November 6, 2014

امر محال

لذت عجیبی در " امرمحال" مخفی است. تمام آن لحظاتی که با خودتان می گوید " وای فکرش را بکن اگر میشد.." ذره ای از همین لذت را می برید. وقتی که آدم دست به امتحان امر محال می زند، احساسی غیر عادی دارد،  احساسی که هیچ وقت نیست، انگار فرصتی پیدا می کند که از زندگی عادی بیرون برود، از محدوده ی فضا و زمان برای یک لحظه هم که شده بیرون بپرد. 

نمی گویم که درست بود یا که غلط ولی فکر می کنم آنهایی که یک عمر کیمیا گری می کردند شاید از چنین لذتی بهره مند می شدند. من فکر می کنم امام حسین هم شاید چنین لذتی برد. کاشکی می شد که خطابی به مانند ترس و لرز را برای حسین نوشت.

Wednesday, November 5, 2014

این چه گا در حکمت است؟

بعضی وقتا، کرَم خدا، بعضی ها می افتند تو چاهِ بزرگ شدن... هی می خوردند زمین که مرد بشند... هی می خورند زمین که مرد بشند...

هی بزرگ می شند... هی بزرگ می شند.