من مادر بزرگی داشتم که مادر جان و یا " ننه ذبیح" صدایش می کردیم و در حوالی 13 سالگی من به رحمت خدا رفت. از این مادربزرگ چند خاطره برایم مانده است و همه اش مبتنی بر شرایط سخت پیری است. یکی اش این است که یک روز در میان با مادرم تلفنی صحبت می کرد و مادرم با او حوصله بسیار می کرد. پیرزن حوصله اش سخت سر می رفت، خلقش سخت بود و تنگ هم می شد، سلامت جسمانی چندانی هم نداشت، بر روی زمین به مثل کودکان حرکت می کرد، سوادی هم نداشت، دوستی هم نداشت. تصویری از او دارم که یک روز با ماشین از جلوی خانه اش می رفتیم و دیدم که دم در بر روی زمین نشسته است، پارچه ای به مناسبت روسری بر روی سرش انداخته و و با چشمانی منتظر به عابرین پیاده رو نگاه می کند. با من بسیار مهربان بود. خدایش بیامرزد. نقل اصلی حرفم چیز دیگری است.
این ده روز گذشته به مناسبت یک عملیات اصلاحی در پایم، زمین گیر و خانه-مان شده ام. برکت دارویی و غذایی ام تکمیل بوده، خدایگان خیر بسیار بدهد به دوستانم که از دوستی شرمنده ام کردند. همیشه در دسترس بودند و همیشه منتظر به کمک. به دلیل مصرف مسکن جات، چندان توان کار نداشتم ولی عمو سام برکت بدهد به نت-فلیکس که این مدت سرم را خوب گرم کرد. غذا و دارو تکمیل، سرگرمی هم تکمیل، سلامتی هم به سمت کمال و بی هیچ نگرانی، ولی از این ها که بگذریم چیزی حوصله ام را به طرز سختی سر می برد.
زمان چندان طولانی هم نبود. نصفش را که خواب و منگ از درد یا که از بی دردی بودم. یکی دو تا از دوستانم حداقل با پیغام های نوشتاری با من در تماس بودند، مهربان مادر هم که هر روز حداقل یک بار جویای احوالم بود. با این حال، این بسته بودن و یا که نداشتن گزینه ای برای داشتن ارتباط انسانی، و یا بدون آنکه بخواهم درام قضیه را زیاد کنم: هرچه که بود، دلم را به طرز عحیبی خسته کرد و جلوه ی جدیدی از تنهایی را نشانم داد. فکرش را بکن، اگر قرار بود که نگران ابتداییات زندگی می بودم یا که امکان خواندن و نوشتن و تماشا کردن نداشتم، چقدر سخت تر می شد...
همه ی اینها من را به یاد " مادرجان" می اندازد. گویی الان میفهمم که چرا پیرزن اینقدر بی حوصله می شد، و چقدر این سر زدن های یک روز در میان و این تلفن های یک روز در میان برایش مهم بود. چرا زنگ می زد و می پرسید که آیا مادرت از خانه خارج شد که به من سر بزند... چرا اینقدر چشم انتظار بود... چشم انتظار چه بود... چرا این قدر در خیالش واقعیت ها به هم آمیخته می شد. ارتباط انسانی- حتی از نوع قدم زدن در خیابانی پر از غریبه ها و پرسیدن قیمت و سلام کردن به راننده اتوبوس- خودش مسکن عظیمی برای تحمل درد بودن است و نداشتن این مسکن، فشار عظیمی به آدم می آورد. [ البته که این وسط حرف ازخود-آگاهی هم می شود زد و ازخود پرسید که چرا اینجور است.]
نتیجه ی سرراست این نوشته این است که اگر کسی را در خانواده یا نزدیکان دارید که از شنیدن صدای تلفن شما به طرز عجیبی خوشحال میشود، مرتب زنگش بزنید. این را نه به عنوان یک اصل اخلاقی که به عنوان حرکتی کاملا خودخواهانه می گویم. بعدها وقتی که خودتان در آن حال " انزوای اجباری" قرار گرفتید، می فهمید که چقدر دلی را خوشحال کرده اید. همین قدر که بدانید این گفتگو " درصدی از اعمال زنده مانی روزمره" آن فرد است اهمیت قضیه را نشان می دهد. این پست را فی الواقع برای یادآوری به خودم می نویسم.
پی نوشت: طی کردن پروسه ی درمانی مذکور، هرچند پیش پا افتاده و ساده، تجربه ای غرورشکن - humbling - بود. لحظه ای که لباسها را از زیر و بالا در میاوری و با لباس کفن مانندی روی یک تخت می خوابی و یکی دو لوله اویزان ت میکنند، انگار که آرام آرام چیزی عوض می شود، به مانند دفعه ی اولی که قطعه ای در ماشینن نویت را به سبب استهلاک عوض می کنی، باورت میشود که این به خرج افتادن ها برای ماشین نوی من هم اتفاق می افتد. ماشینی که حتی اگر قطعات یدکی اش موجود باشد، دیگر ولی امکان خرید و فروش ش نیست.
پی نوشت دو: صد البته که این نوشته برای شخص من و با توجه به کوتاه بودن این زمان چیزی بیشتر از یک چیز-ناله نیست! تجربه اش اما مزه ی عجیبی داشت.