Sunday, December 29, 2013

دسته بندی دینامیک مهاجرین-3

این پست به شناخت " استقلال فکری" می پردازد. 

استقلال فکری را شاید بتوان اینگونه نیز تعریف کرد: هر کس بداند چه می داند، چه نمی داند، چه می خواهد و چه نمی خواهد. از آنجایی که دانستن عاملی است عمیقا وابسته به زمان است و در مدت زمان کوتاه تغییر مثبت چندانی نمی کند، از بزرگترین نشانه های استقلال فکری یک فرد آگاهی به ندانستن هایش است و این معمولا اولین، بزرگترین و سخت ترین مرحله در یافتن استقلال فکری باشد.

هرچند که ما دوست داریم تصور کنیم که منطق پروسه ای ذاتا مستقل است، می دانیم که اینگونه نیست و منطق ما بر اساس احساسات، حالات فیزیکی و شرایط محیطی ما می تواند فرق بکند. به همین ترتیب هم، استقلال فکری الزاما به معنا تاثیر نپذیرفتن افکار یک فرد از محیط اطرافش نیست، بلکه به این معنا است که اولا آن فرد آگاهانه و با در نظر گرفتن جمیع جوانب تصمیم بگیرد و دوما، به مسیر فکر کردن و عواملی که بر آن تاثیر دارد آگاه باشد و نه تنها فکرش را، بلکه عواملی که بر آن موثر اند را، حتی المقدور بشناسد و در کنترل بگیرد.

بیایید با این مثال ادامه بدهیم. احساس دلتنگی یک تجربه ی رایج در میان مهاجران است. شاید بتوان گفت که دو شیوه ی کلی برای رویارو شدن با این احساس وجود دارد. یک شیوه براساس فراموش کردن است و دیگری براساس شناختن و آگاهانه حضور آن احساس را به رسمیت شناختن. در شیوه ی فراموشی، فرد درد ناشی از دلتنگی را حس می کند و سپس به طور اتوماتیک وار سعی می کند این درد را فراموش کند و این کار را از طرق مختلف از کار و ورزش و مهمانی تا مخدرات و غیره انجام می دهد. در روش مقابل، یعنی شناخت و دریافت آگاهانه، فرد کمی بعد از شروع احساس درد، می ایستد و به این فکر می کند که چرا این احساس را دارد. این توقف و فکر کردن، کار مشکلی است چرا که به مانند فشار دادن یک زخم عمیق، در لحظه درد انسان را افزایش می دهد. کمی بعد از شناختن این حس، آن فرد به این فکر می کند که چه طور می تواند به خودش کمک کند و در ادامه احتمالا به همان روش های فوق الذکر مانند کار کردن، ورزش کردن، مهمانی رفتن و یا حتی مخدرات و غیره ! برسد. فی الواقع فراموش کردن و یا آگاهانه عمل کردن الزاما کلیت یک مسیر عملیاتی را عوض نمی کند بلکه تفکر حاکم بر عمل و در نتیجه، جزییات و نتایج روانی آن را عوض می کند.

خصوصیت دیگر آگاهانه عمل کردن، بهبود یافتن است. به طور خاص فرض کنیم، شخصی دچار دلتنگی است و در پی کاویدن این احساس به این نتیجه می رسد که شاید در جمع بودن به او کمک بکند و به این دلیل به فلان مهمانی برود. در دور بعدی که دچار دلتنگی شد و در پی یافتن چاره برآمد و به این فکر کرد که شاید در جمع بودن به او کمک بکند، از نتیجه ی دفعه ی قبلی می تواند استفاده کند و فکر کند که آیا آن شیوه موثر بوده یا نه  تکرار این حلقه ی بازخورد مرتبا به شناخت آن فرد از خودش و محیطش کمک می کند.

در شیوه ی برخورد آگاهانه، فرد حتی ممکن است به این نتیجه برسد که لازم است که تا زمان خوبی اصلا به دلتنگی اش فکر نکند! ولی در این صورت آن فراموشی هم نتیجه ی آگاهی است و نتایج این تصمیم در دورهای بعدی خودکاوی توسط همان فرد مورد بازبینی و قضاوت قرار می گیرد.

 حسن ختام این پست هم این است: غربت به شیوه ی زیبا و دردناکی می تواند منجر به خودآگاهی شود. خودآگاهی معمولا پروسه ای است که هیچ کسی از اول به طوع میل و اراده ی شخصی و ناگهان به آن قدم نمی گذارد، بلکه یک عامل خارجی در یک زمان مناسب منجر به به این می شود که فرد به قولی بیدار شود و احساس می کند مسیر از پیش تعیین شده و ناخودآگاه او منجر به رضایت او نمی شود و او می بایست که اختیار زندگی اش را در دست بگیرد و از چم و چون درون و بیرونش آگاه بشود. چنین عوامل خارجی در محیط های نا آشنا به مانند غربت بسیار بیشترند و برای همین چالش هایی که به طور بالقوه می توانند منجر به بیداری و خودآگاهی بشوند بیشتر اند. شاید تنها به همین دلیل بشود گفت که مهاجرت می تواند که از آدمیزاد، آدم بسازد.

No comments:

Post a Comment