Friday, December 27, 2013

دسته بندی دینامیک مهاجران - 1



یک سختی بزرگ هر تقسیم بندی این است که حتی اگر هرچه قدر هم گفته بشود که (تقریبا) هر تقسیم بندی یک مدل است، آخرش کار برای ذهن مخاطبان برای برچسب زدن راحت تر می شود. تقسیم بندی کار تحلیل را ساده می کند ولی هزینه این راحتی از بین رفتن نسبی دقت است. هرچه تقسیم بندی راحت تر و خوش دست تر و سر راست تر باشد، جزییات بیشتری از بین می روند و نتیجه ی تحلیل ساده تر، باحال تر، و مزخرف تر می شود. برای تحلیل کردن اما جز ساده سازی راه دیگری نیست.
هدف از این تقسیم بندی، حرکت رفتاری آدم ها در محیط غربت است. به این طریق، هر کسی می تواند ببیند خودش در کدام دسته یا مسیر قرار دارد و به کدام سمت حرکت می کند. به قول دیگر، این دسته بندی نشان می دهد که هر چقدر " فلان جور" تر باشید، به " فلان سمت" حرکت می کنید بنابراین مسیر حرکتتان درست انتخاب کنید یا اینکه حداقل در برخورد با خوشی یا مصایب مسیرتان خیلی هیجان زده یا غمگین نشوید. نکته ی دیگر هم این است که چندان مهم نیست کجا هستید، مهم این است که به کدام سمت حرکت می کنید. بگذارید با یک دسته بندی ساده شروع کنیم:

دوران مهاجرت را به سه فاز می توان تقسیم کرد: 1: ماه عسل که 2-20 هفته ی اول است 2: تقابل که  اوجش دو ماه تا دو سال بعدی است 3: ریشه دوانی که از آن به بعد است

1: ماه عسل:  همان خارج موعود است. همه چیز براق است. همه خارجی اند. همه چیز تازه و براق و متفاوت و خارجی است. قیافه ها جدید و جالب است. 

2:  تقابل: دورانی که واقعیت زندگی در غربت و مشکلاتش بر فرد فرود می آید، وقتی که  سختی های زندگی در محیط غیر بومی را احساس می کند. این مرحله معمولا با مقداری یاس یا افسردگی موقت یا دایمی همراه است.

3: ریشه دوانی:  آن زمانی است که فرد، بعد از ضربه ی تقابل، به فکر ارتباط برقرار کردن دایم و ساختن ساختار ارتباطی اش با آدم ها و محیط اطرافش و یا کنار آمدن با محیط می افتد.

معمولا افراد تا زمان خوبی بین مرحله ی دو و سه، تقابل و ریشه دوانی، در رفت و آمد هستند ولی بر اثر زمان آرام آرام فرکانس بازگشت شان به فاز تقابل کمتر می شود.

( ادامه دارد) 

نکته: ایده ی این مطلب، تقسیم دوران مهاجرت به سه فاز، را من سالها پیش جایی خواندم. یادم نمی آید کجا. خواستم فقط احترام کپی رایت را رعایت کرده باشم




مهاجرت - مطلع

مدتی، شاید سه چهار سال، است که در مورد تجربه ی فردی و اجتماعی مهاجرت کنجکاو شده ام و این نوشته ها قرار است که جمع آوری و خلاصه این فکرها و مطالعات باشد. به طور خاص، تمرکزم بر جامعه ی جوان مهاجر از ایران است. نابسامانی های شخصی و اجتماعی این گروه که خودم هم بخشی از آن هستم، انگیزه ی آن تحقیق و این تقریر است. در این نوشته ها، هرچند قصدم این است که تحلیل ها مستقل از از تجربیات شخصی ام باشد، اثبات چنین ادعایی را، چه برای خودم و چه برای سایرین، ممکن نمی بینم. هدفم از این نوشتن اما بیشتر انگیزش سوال و دغدغه برای بهبود است تا آموزش. 
 
قبل از نوشتن فرضیاتی را که در ذهن دارم گوشزد می کنم ( در صورت لزوم در ادامه ی نوشتن به لیست نوشته ها اضافه خواهم کرد) :
1: این نوشته ها نظر شخصی من هستند  و من نظر شخصی ام را براساس بررسی تحلیلی مطالعاتم و تجریباتم به دست آورده ام بنابراین نیازی به این نمی بینم که مرتب تکرار کنم که فلان مطلب نظر شخصی من است. هرچند ادعا نمی کنم که منطق و مشاهداتم مستقل از احساسم هست، لکن جز استفاده از این منطق و مشاهدات چاره ی دیگری نیست و هیچ تحلیلی مستقل از احساس تحلیلگرانش نیست، علی الخصوص در علوم انسانی. در در جاهای لازم، لکن، فرق بین احساسم و تحلیل ام را بیان خواهم کرد.

2: نیات افراد را نمی شود قضاوت کرد اما رفتار افراد را می شود قضاوت کرد. وقتی کسی کار نادرستی می کند، مثلا قتل می کند، دروغ می گوید، چراغ قرمز را رد می کند، یا خودکاری را آگاهانه از کسی می دزدد، مستقل از اینکه نیتش چه بوده، کودکی اش چه طور گذشته، چه عقده های روانی داشته یا نداشته و یا حتی نیت خیر داشته، کارش اشتباه است. این گفته که " انسان ها را قضاوت نکنیم" را بعضی ها به این برداشت می کنند که چشم را باید به خوب و بد بست. برداشت من از این حرف این است که با دانشی که ما داریم نمی شود ذات انسان ها را قضاوت کرد، مثلا گفت محسن انسان خوبی است یا انسان بدی است، ولی می شود کار مشخصی را قضاوت کرد، مثلا گفت فلان کار محسن خوب بود یا که بد بود.
حالا که این را گفتم اجازه بدهید که دو مطلب دیگر را هم اضافه کنم. در این نوشته ها من دو مطلب را بررسی نمی کنم اول کارهایی است که در لبه ی خاکستری خوب یا بد هستند مثلا کمک کردن به گداهایی  که در خیابان هستند، از آن رو که فرض کنیم کمک کردن خوب است ولی تشویق به گدایی بد است. بنابراین فرضم این است که کارها را می توان به راحتی به دو بخش خوب و بد تقسیم کرد. دوم اینکه این سوال که مجازات فلان کار بد چیست را بررسی نمی کنم. مثلا اینکه اگر کسی قتل کرد یا خودکاری را دزدید در جزای آن کار چه باید کرد.  
برای خودم این حق را قایل هستم که متن نوشته ها را، بدون تغییر در محتوا، بدون اطلاع قبلی بازنویسی کنم. اگر احتیاج به بازبینی محتوا بود، به عبارت دیگر اگر که نظرم در مورد صحت مطلبی عوض شد، آن را در پستی جداگانه خواهم نوشت.